0-6 Yaş Dönemi Çocuk Eğitiminde 100 Temel Kural

Tanıtım

Bir Hint atasözü; "Çocuklarınızı 6 yaşına kadar bana verin, 60 yaşına kadar sizin olsun…" der… Pedagojik açıdan doğrudur bu söz… Zira çocukluk dönemi, his edinim dönemidir… Ve hangi his yerleşirse 6 yaşına kadar çocuğa; o, huya dönüşür… İncecik sızı bırakır duyguda, sökülüp atılması kolay olmayan…

Kiminde, uğursuz bir iç ses gibi fısıldar durur, bütün bir ömür değersizlik hissettirir insana iliklerine kadar… Kiminde ise cıvıl cıvıl bir iç kıpırtısı verir, dinmek bilmez yaşama sevinci… Ve en zor anlarda çocukluğun tebessümü koşar gelir yardıma... Her insanın sadece bir kez çocuk olma hakkı vardır… O da anne babasının çocukluğunu yaşamasına izin verdiği kadardır…

İçindekiler 
TEŞEKKÜR 11
YAYINA HAZIRLAYANIN NOTU 13
GİRİŞ 15
1-Bebeğin odaya ihtiyacı yoktur, en güzel oda dahi anne yatağından güven verici değildir 16
2-Yenidoğan ya anne yanında ya da anneyle temas edebilecek yakınlıktaki bir beşikte yatmalıdır 18
3-Bebek yatağı hapishane parmaklıkları gibi engelleyici bir biçimde değil, anneye kolayca erişilebilecek kolaylıkta olmalıdır 20
4-Altı temiz, karnı tok; ağlaya ağlaya uyur' diye çocuğu yalnızlığa terk etmek, anne ile bebek arasındaki bağı zedeler 22
5-Çocuk anneden süt değil güven emer 24
6-Çocuk anne sütünden birdenbire kesilmez 26
7-Duygusal ihtiyaçlar 'vaktinde ve yeterince' giderildiğinde güven duygusu gelişir 28
8-Çocuğun gerçek kişiliğinin ortaya çıkabilmesi ancak kendini güvende hissetmesiyle mümkündür 30
9-Çocuk ancak 3,5 yaşından sonra anneden ayrılabilir 32
10-Ebeveynlerin en büyük yanılgısı 'küçükken söz geçiremezsem, büyüdüğünde beni hiç dinlemez' düşüncesidir34
11-Baskıcı ebeveynlerin edilgen çocukları olur 36
12-Çocukluk dönemi 'his edinim' dönemidir 38
13-Güvenle bağlanan çocuk, güvenle ayrılabilir 40
14-Çocuk eğitiminin özü 'güvenli bağlanma'dır 42
15-Kaygılı annelerin, kendine bağımlı çocukları olur 44
16-Güvenli bağlanma 0-4 yaş arasında ve 'bir kişi'  ile gerçekleşirse çocuk ruhen dingin olur 46
17-Bağlanma problemi olan çocuklar gece ansızın uyanıp sebepsiz yere ağlayabilirler 48
18-Anne kendini çocuğa bırakmazsa çocuk da anneyi bırakmaz 50
19-Okul öncesi dönemde hırçınlık, genellikle bağlanamama probleminin dışa vurumudur 52
20-Çocuk annesiyle 'güvenli bağ' kurabildiği kadar 'duyarlı', babasıyla birlikte olabildiği kadar 'iradeli' olur 54
21-Söz dinlemeyen çocuk yoktur, bağlanamamış çocuk vardır 56
22-Bağlanmanın üç temas noktası; 'göz, ten ve ses'tir 58
23-Çalışan anne, 4 yaş öncesi çocuğunu kreşe vermek yerine bakıcı tercih etmelidir 60
24-Bebeğin bakıcıya bırakılması birdenbire değil, 6 haftalık süreç içerisinde gerçekleşmelidlr 62
25-Anne çocuğundan vedalaşarak ayrılmalıdır. Habersizce gitmeler çocukta kaygı uyandırır 64
26-6 yaşına kadar çocuklar 'buyurucu bir iç kılavuzla' gelişimlerini sürdürürler 66
27-Çocuk aslında 4 yaşında doğar 68
28-Çocuk çok acıkırsa hızlı hızlı yer, çok susarsa üstüne döke döke içer; bunda ne ayıp vardır ne utanç 70
29-Bir anne babanın en iyi psikoloğu, kendi çocuğudur 72
30-Tuvalet alışkanlığı, çocuk zihinsel ve fiziksel açıdan hazır olduğu zaman başlamalıdır 74
31-Çocukla iletişimde en güçlü kelime 'Evet', en zarar verici kelime Hayır'dır 76
32-Oyun ve oyuncak ancak bir araçtır, marifet çocukla aracısız iletişim kurmaktır 78
33-Eşyaya nüfuz edebilen' çocuk güven duygusu edinir 80
34-Okul öncesi dönemde çocuklarla iletişimde 'eylem dili' kullanılmalıdır 82
35-Yeme bozukluğu, çocuğun üzerindeki baskının yemeye tepki ile dışa vurumudur 84
36-Çocuk için' kural koymak ona kendini dışlanmış hissettirir 86
37-Kardeşler arası ideal yaş farkı dörttür 88
38-6 yaş öncesi çocuklara ölüm anlatılırken 'müsebbibe' değil 'sebebe' vurgu yapılmalıdır 90
39-Anne babadan keyif alamayan çocuklar, kendilerini TV, telefon, bilgisayar gibi araçlarla meşgul ederler 92
40-4 yaş öncesinde televizyon izlemek çocukta empati duygusunu zayıflatır....94
41-Uykuya direnç, yaşama sevinci olan çocukların davranışıdır 96
42-Okul öncesi çocuğunun en belirgin özelliği yavaşlıktır 98
43-2 yaş öncesi çocuğu uyutmak için sallamak, onu sersemleştirir 100
44-Yetişkinler yoruldukça yavaşlar, çocuklar yoruldukça hızlanır 102
45-Bağlanma dönemi sağlıklı geçmiş çocuklar için anaokulu yaşı dörttür 104
46-Çocuğu, alışacak diye ağlaya ağlaya okula göndermek, ebeveyn çocuk bağına zarar verir 106
47-Anaokulundaki çocuğa 'grup' halinde değil, varlığını onaylamak için ismiyle hitap edilmelidir 108
48-Çocuk okula ağlayarak alışmaz 110
49-Anaokulunun çocuk için en büyük kazanımı zamana karşı duyarlılık
oluşturmasıdır 112
50-Okul öncesi eğitimde öğretmen disiplinli ve otoriter değil, anne gibi
şefkatli olmalıdır 114
51-Bilgi ile değil, içsel duyuşların yol göstericiliğiyle anne olunur 116
52-Katı disiplinli bir annenin çocuğu 'şeklen' düzen içinde görünse de 'ruhen' duygusal yoksunluklar içindedir 118
53-Çocuk aşağılandıkça iki insani hissini yitirir; mahcubiyet ve utanma 120
54-Çocuklarda bağımlılık bir 'doyamama' halidir 122
55-İhtiyaçları karşılanan değil, kendisine ihtiyacı olmayan şeyler sunulan çocuklarda bağımlılık olur 124
56-Yaşam, kendine güvenle bağlananlara huzur verir 126
57-Bir kişinin cezalandırılabilmesi için, 'irade, kasıt ve ehliyet' olması şarttır ki bunlar çocukta yoktur 128
58-Hiçbir çocuk şiddete eğilimli değildir; çocuk için saldırganlık bir savunma eylemidir 130
59-Negatif sözlerle pozitif kişilik oluşmaz 132
60-Üzerinde baskı olan çocuk hiperaktif davranışlar sergiler 134
61-Çocuğu ceza ve mükâfatla eğitme çabası, onu edilgenleştirmekten başka bir şey değildir 136
62-Bağ kuramayan ebeveynler baskı kurar 138
63-Ebeveynin baskıcı tutumu karşısında ağlayan çocuğa bir de ağlamaması
için baskı yapmak, öfkeye sebep olur 140
64-Çocukluk dönemi, benliğin inşa dönemidir, tamamlanmamış bir benliğe ceza vermek, benlik inşasını zarara uğratır 142
65-Ne talihsizdir o anne babalar ki dünyada çocuklarını değil kendilerini gezdirirler 144
66-Çocuklar 3-4 yaşlarında bellek yitimine uğrar 146
67-Okul öncesi çocukların en büyük ihtiyacı özgürlüktür 148
68-Çocuk, yetişkinin oyuncağı değil, yaşama hazırlanan bir aziz misafirdir 150
69-Çocuk ebeveynlere bir süre misafir olarak emanet edilmiş bir aziz misafirdir 152
70-Pedagojide çocuğun üç dünyası vardır; gerçek, hayal ve rüya. Okul öncesinde bunları ayırt etmek zordur 154
71-Her kim çocuk eğitmeyi göze alırsa çocuklaşmayı da göze almalıdır 156
72-Davranışlar kendi başına bir anlam taşımaz, zira her davranış bir duygunun dışa vurumudur 158
73-Duyarsızca söylenen sözlerle değerler eğitimi olmaz 160
74-Çocuk ikna edildikçe değil, ikna oldukça gelişir 162
75-Konuşurken dinlenen çocuk kendini değerli hisseder 164
76-Aile içinde değer gören çocukların en belirgin özellikleri 'kaygısız tebessümleri'dir 166
77-Kişiliği 'değersizlik hissi' ile oluşan çocuk, değersiz işlere değer kazandırma eğilimine girer 168
78-Hatırlanmayan geçmiş, yaşanan değersizlik hissindendir 170
79-Çocukluğun en belirgin özelliği dikkat dağınıklığıdır 172
80-Okul öncesi çocuklara peygamber sevgisi, peygamber çileleri anlatılarak kazandırılmaz 174
81-Erdemli davranışlar öğrenilmez, 'edinilir' 176
82-Çocuk yetiştirmek tek başına kendi çocuğunu yetiştirmek değildir, toplumsal bir duyarlılık halidir 178
83-Çocuk terbiyesinin ana amacı çocuğa 'davranış' değil, 'duyarlılık ve irade' kazandırmaktır 180
84-Çocuk hatası yüzüne vuruldukça duyarsızlaşır 182
85-Bir ebeveynin çocuğuna 'Artık senin annen/baban olmayacağım' demesi duygusal şiddettir 184
86-Duygusal yoksunluk içinde olan bir çocuk ihtiyacını duymamak için algısını düşürüp hızlı hareket etmeye başlar 186
87-Çocuğun duygusal ihtiyaçlarının karşılanması fiziksel ihtiyaçlarından çok daha önemlidir 188
88-Duygusal yoksunluk yaşayan çocuklar, sürekli hareket halindedirler 190
89-Çocuğun ağlamasının sebebi duygusal yoksunluk ise hemen giderilmeli;
iktidar mücadelesi ise ağlamasına izin verilmelidir 192
90-Her gün yarım saat sessizlik oyunu, çocuğun dürtüselliğini azaltmada etkilidir 194
91-Çocuklarda 'alan' kavramı oluşmadan 'düzen' alışkanlığı oluşturulmaz 196
92-Ne yaparsam yapayım çocuğum beni sever' sözü doğrudur ama eksiktir,
zira çocuğun başka alternatifi yoktur 198
93-Çocuğa sabredilerek yapılan ebeveynlik, hem çocuğu hem ebeveyni
yıpratır 200
94-Çocukluk dönemindeki' anormal davranışların terki kolaydır; ebeveyn
değiştikçe çocuk da değişir 202
95-Çocuk bir yakınlık içinde özgürlük arar 204
96-Kendiyle problemi olmayan anne babanın çocuğuyla problemi olmaz 206
97-Tesir sahibi olmayan ebeveyn, çocuk eğitiminde rol oynayamaz 208
98-Çocukluk yıllarından kalan en köklü his, ürküntüdür 210
99-Çocukla iletişimde 've', 'fakat', 'ama' pedagojik olarak sakıncalı kelimelerdir 212
100-Babanın kararlılığı, annenin duyarlılığını kolaylaştırır 214

Önsöz 

Ebeveynlerin, "Acaba öyle mi yapsam, böyle mi?" diye tereddütte kaldıkları en belirgin dönem; çocuklarının 0-6 yaş dönemidir... Öyle ya, çocuk anne yanından ne zaman ayrılacak; erken ayrılsa anneyle duygusal bağı zedelenir, geç ayrılsa bağımlılık oluşur... Emmeden nasıl kesilecek; tiksindirerek mi, hiçbir tiksinti oluşturmadan mı?
Kreşe ne zaman başlayacak; evde anne baba bunaldığı zaman mı, çocuk ruhsal olarak hazır olduğu zaman mı?
Bakıcıya nasıl bırakılacak; çocuk uyurken sessizce giderek mi, evden çıkarken vedalaşarak mı?
Kurallar nasıl konulacak; çocuk için özel kurallar mı, aile için genel kurallar mı?
Bütün bu soruların cevaplarını tek cümle ve birkaç satırlık anlatımla bulmak her zaman kolay olmuyor...
İşte "ıoo Temel Kural" serisinin bu ikinci kitabında da az söze çok bilgi sığdırmaya çalıştık... Kitabı akılda kalıcı, küçük notlarla hazırladık...
Onlarca pedagoji kitabının özetini bu küçük eserde toparladık. ..
Her an her yerde okunabilsin diye, konuları birbirinden bağımsız tuttuk...
Umarız, o-6 yaş döneminin temel bilgilerini barındıran bu eser, çocukla dostça yakınlık kurmak isteyen yetişkinlere yeni bir bakış açısı kazandırır...
Adem Güneş İstanbul, 2015

Bebeğin odaya ihtiyacı yoktur, en güzel oda dahi anne yatağından güven verici değildir

Ebeveynler çok defa çocuk odalarını süsleyerek; ayıcıklar, pandalar koyarak çocuğu da o odada yatırırlar. Halbuki çocuğun süslü bir odaya değil, anne yanında güven duygusunu solumaya ihtiyacı vardır.

Yenidoğan ya anne yanında ya da anneyle temas edebilecek yakınlıktaki bir beşikte yatmalıdır 

Anne babanın yatağında, anne tarafına dönük olarak yatan çocuk anne sıcaklığı, anne nefesinin ritmi ve anne teninin dokunsallığıyla güven içindedir. 

Bebek yatağı hapishane parmaklıkları gibi engelleyici bir biçimde değil, anneye kolayca erişilebilecek kolaylıkta olmalıdır 

Çocuk beşiği, anne yatağı seviyesinde ve önü açık olmalıdır ki çocuğun içinde özgür bir ruh gelişsin… 

Altı temiz, karnı tok; ağlaya ağlaya uyur' diye çocuğu yalnızlığa terk etmek, anne ile bebek arasındaki bağı zedeler 

Çocuk tok da olsa, duygusal yoksunluk yaşadığında, korktuğunda, annesini özlediğinde ve kendini yalnız hissettiğinde ağlayabilir. 

“Altı temiz, karnı tok; varsın biraz ağlasın” demek, en zayıf dönemde çocuğun duygusal ihtiyaçlarını görmezden gelmek demektir.

Çocuk anneden süt değil güven emer

Anne sütü sadece mucizevi bir besin kaynağı değildir. Bundan daha büyük mucize, anneyle bebek arasındaki bağlanmanın temel kaynaklarından biri olmasıdır. Çocuğun anne göğsüne tutunup tensel temas kurması, anne bebek bağlanmasına büyük katkı sağlar. 

 Çocuk anne sütünden birdenbire kesilmez 

Alışkanlıklar birdenbire terk edilirse çocukta korkuya ve travmaya sebep olur. Bu nedenle çocuğun anne sütünden ayrılması adım adım gerçekleşmelidir. Sık sık emen çocuğun emmelerinin arası açılarak ayrılma süreci tamamlanabilir. 

Duygusal ihtiyaçlar 'vaktinde ve yeterince' giderildiğinde güven duygusu gelişir 

Çocuk, ihtiyacı vaktinde giderilmedikçe huzursuz, yeterince giderilmedikçe de hırçın olur… Eksik kalan ihtiyacını gidermek için başka arayışlara girer… Bazen arkadaş bağımlısı, bazen oyuncak tutkunu olur… Bundandır ki 0-4 yaş, çocuğun terbiye edildiği değil, ihtiyaçlarının koşulsuzca giderildiği dönemdir… 

Çocuğun gerçek kişiliğinin ortaya çıkabilmesi ancak kendini güvende hissetmesiyle mümkündür 

Her çocuğun mizacı diğer çocuklardan farklıdır.Çocuk yetiştirmenin en önemli tarafı, çocuğu mizacını bozmadan yetişkinlik yıllarına eriştirmektir. Mizacının bozulmaması ise çocuğun kendini güvende hissettiği bir ortamda bulunmasıyla mümkündür. Sürekli engellenen ve çocukluğu eleştirel bir ortamda geçen kişinin mizacını ortaya koyabilmesi imkânsızdır… 

Çocuk ancak 3,5 yaşından sonra anneden ayrılabilir 

Annesiyle güvenli bağlanamamış çocuk, ondan ayrılırken kaygı yaşar… Zira böylesi çocuklar ihtiyaç duydukları güven duygusunu yeterince tatmamışlardır. Başlarına bir şey geleceği, annesinin kendisini bırakıp gideceği kaygısıyla yaşarlar.

Ebeveynlerin en büyük yanılgısı 'küçükken söz geçiremezsem, büyüdüğünde beni hiç dinlemez' düşüncesidir

Çocuklar, duygularında ne kadar özgür olurlarsa, o kadar davranışlarını düzene sokabilecek güce erişirler… İçsel bir genişlik ancak özgür bir çocukla elde edilir… Kendilerini kontrol edebilenler duygu dünyası geniş olan kişilerdir... Bu da çocukluk yıllarında elde edilecek bir kazançtır. Zira yetişkinlikte duyguların genişlemesi hayli zordur.

Kaygılı annelerin, kendine bağımlı çocukları olur

Çocukluk döneminde ruhsal doyumsamaya erişmemiş kişiler, yetişkinlik yıllarında bu açlığı gidermek için yoğun çaba gösterirler. Bağlandıkları kişilere, ya aşırı bağlanır, bir bağımlılık oluşturur… Ya da yaşadıkları güvensizlik tecrübeleriyle bir türlü bağlanamazlar… Kaygı bulaşıcıdır… Kaygılı ebeveyn çocuğuna kaygı aşılar… 

Çocuk annesiyle 'güvenli bağ' kurabildiği kadar 'duyarlı', babasıyla birlikte olabildiği kadar 'iradeli' olur

Çocuk babasıyla kurduğu güvenli ilişkiyle iradesini geliştirir… İrade kazandıkça, kendini yönetmeyi, duygularını yönetmeyi becerir… Sürekli ve kararlı iş yapabilme gücünü edinir… Anne ile bağlanmış çocuk, baba ile iradesini geliştiremezse, duygularını kontrol etmekte zorlanır, sürekli ve kararlı işler yapmakta yetersiz kalır…

Anne çocuğundan vedalaşarak ayrılmalıdır. Habersizce gitmeler çocukta kaygı uyandırır

Kaygılı ruh hali, çocukluk yılları için en tehlikeli ruh halidir… Bundandır ki çocuk uykudayken veya başka bir alandayken gizlice ayrılmak, oldukça sakıncalı bir ebeveyn tutumudur…Böylesi çocuklar, kaybetme korkusuyla anneye daha çok bağımlı hale gelir, gece uykusundan kaygıyla uyanır, yetişkinlik yıllarına da yansıyan ayrılma kaygısı yaşarlar…

Tuvalet alışkanlığı, çocuk zihinsel ve fiziksel açıdan hazır olduğu zaman başlamalıdır

Birçok çocuğun tuvalet alışkanlığı elde edememesinin temel sebebi, rahatça altına yapmak varken “neden tuvalete yapmalıyım” sorusunun cevabını algılayabilecek olgunluğa erişmeden bu alışkanlığın kazandırılmaya çalışılmasıdır… 

Yeme bozukluğu, çocuğun üzerindeki baskının yemeye tepki ile dışa vurumudur

Eğer çocuğun üzerinde baskı ve zorlama varsa… Ya da annesiyle bağlanma problemi yaşıyorsa… Çocuk bu huzursuzluk hali ile yemeği reddedebilir… Acıkmadan yemeye zorlamak, sevmediği yemek için baskı yapmak çocuğu yemeye karşı tepkiselleştirir. 

4 yaş öncesinde televizyon izlemek çocukta empati duygusunu zayıflatır....

Televizyon her ne kadar cıvıl cıvıl, renkli dünyalar barındırıyor olsa da canlı değildir… Canlı olmayan bir varlıkla saatlerce meşgul olmak çocuğun ruhsal gelişimini engeller…

Bağlanma dönemi sağlıklı geçmiş çocuklar için anaokulu yaşı dörttür

Anaokulunun işlevi sanıldığı gibi eğitim ihtiyacı değildir aslında. Çocuğun anne babasının haricinde yeni kişilerle duygusal etkileşimde bulunmasının ve bu etkileşimle duygularını, zihnini yönetebilme becerisinin ilk adımıdır… Çocuğun sosyal yaşama geç başlaması, sürekli evde bulunması, duygusal gelişime engeldir… Duygusal gelişimi zayıf olan çocukların sosyal gelişimi de zayıf olur…

Okul öncesi eğitimde öğretmen disiplinli ve otoriter değil, anne gibi şefkatli olmalıdır

Çocuğa erişmek isteyen bir öğretmen mutlaka şefkatli bir yaklaşım sergilemelidir, çocuğun içini tedirgin etmeden, içinin inşasına dokunmadan…Anne gibi şefkatli bir öğretmenin yanındaki çocuk, iç inşa sürecini kaygısızca devam ettirebilir.

İhtiyaçları karşılanan değil, kendisine ihtiyacı olmayan şeyler sunulan çocuklarda bağımlılık olur

Birçok ebeveyn, duydukları sevgiden dolayı, çocuk için ihtiyacı olmayan şeyleri de ona sunmaya çalışır… 

Örneğin hiçbir çocuğun cips yemeye ihtiyacı yoktur… Ancak çocuğuna cips alan ebeveyn bir süre sonra çocukta bir tür cips bağımlılığı oluştuğunu görecektir… Çocukların televizyon seyretme ihtiyacı yoktur, onlar doğal yaşamdan daha çok keyif alırlar… Ancak çocuğu televizyonla tanıştırmak onun bir süre sonra televizyona bağımlı olmasını da beraberinde getirir…

Üzerinde baskı olan çocuk hiperaktif davranışlar sergiler

Eğer bir hiperaktif bozukluğu içermiyorsa, çocuğun hareketliliği çoğunlukla yaşadığı olumsuz duygulardan kaynaklanır.Çünkü normal bir çocuğun aşırı hareketliliği acıyı duymamak için kendisini oyalama davranışıdır.Eğer şiddet uygulanıyorsa ve duygusal acı veriliyorsa hareketlenmeye başlar çocuk…Kendi hislerini duymamak için… Acıyı duymamak için… Algısını düşürmek için…Böylesi bir çocuğun duygusal ONARIMa ihtiyacı vardır. 

Ne talihsizdir o anne babalar ki dünyada çocuklarını değil kendilerini gezdirirler

Çocuk merkezli bir hayatı olan anne babalar hem çocuklarının kişiliğini geliştirir hem çocukla yaşamanın keyfine varırlar.Çocukla birlikte yaşama becerisi, bir yetişkinin elde edebileceği en üstün yeteneklerden biridir…

Evin kırık döküklerini tamirle meşgul bir babanın, yanına oturan çocukla konuşarak iş yapabilmesi üstün bir yetenektir…

Çamaşırları katlayan bir annenin çocuğuna fırsat vermesi, ona çamaşır katlamayı öğretmesi üstün bir beceridir…Parka, bahçeye çıkıldığında hayata çocuk gözüyle bakabilmek, onun dünya hakkında sorduğu soruları cevaplamak için çaba harcamak da bir üstünlüktür…

Bir yetişkinin en büyük talihsizliği çocuğunun ihtiyaçlarını göremeyip kendi yaşamına devam etmesidir...

Pedagojide çocuğun üç dünyası vardır; gerçek, hayal ve rüya. Okul öncesinde bunları ayırt etmek zordur

İnsanın üç dünyası vardır; gerçek dünyası, hayal ve rüya… Yetişkinler hayal ile gerçek arasındaki farkı bilirler, rüyanın gerçek olmadığının farkındadırlar…

Ancak çocuk değil…

Çünkü çocuk aklıyla değil duygularıyla yaşar… Duyguları hangi âlemde ne hissederse, hissettiği şeydir çocuğun yaşadığı dünya…Rüyada mutlu olan çocuk, mutludur… Hayalindeki işlerin peşinde giderken sevinçlidir… Üç dünyanın hissi, tek bir ruhta karşılık bulur… Yıllar geçtikçe, rüyalar gerçeklerden, gerçekler hayallerden ayrılır… Ve bu ayrılış adım adım hayal kırıklıklarını ve hüznü de beraberinde getirir… Bundandır ki, çocukluk yılları yaşanabildiği kadar özgürce yaşanmalıdır…Zira yetişkinlikte en özlenilen yıllar, çocukluk saflığındaki yıllardır… 

Konuşurken dinlenen çocuk kendisini değerli hisseder

Konuşurken dinlenilmek, o sesin sahibinin varlığını kabul etmektir…

Düşünceleri “çocukça” da olsa ciddiye alınmak, düşüncelerine yankı bulmak, kendini değerli hissettirir insana…

Düşüncesinin konuşulmaya değer olduğunu görmek, insana kendini iyi hissettirir.

Değerli olma hissini verir insana…Konuşurken bakılmayan, göz teması kurulmayan, sözleri sürekli kesilen ve eleştirilen çocukların en temel hissi ise “değersizlik hissidir.”

Ergenlik Döneminde 100 Temel Kural

Tanıtım

Eskilerin "Bizim zamanımızda ergenlik mi vardı!" deyip kabullenmediği; yenilerin "Bizimki yine ergen takılıyor!" diye abarttığı ergenlik döneminin özellikleri nelerdir?Ergenlik, gerçekten problemli bir dönem midir, yoksa geçmiş yıllarda biriken problemlerin dışa vurulduğu bir ruhsal arınma dönemi mi? Ergenin aşırılıkları baskı ve yasaklarla mı, duygusal bağların kuvvetlendirilmesiyle mi çözüme kavuşur?

Hepsi bir yana, kimdir ergen… Yetişkin midir, çocuk mu? Ergen; yetişkin bedeninde çocuksu ruha sahip bireydir. Yetişkinlere düşen, bu zor dönemde, elde olmadan sergilediği aşırılıkları, kabalıkları ve taşkınlıkları nasıl yönetebileceği konusunda ona yardımcı olmaktır.

Uzman Pedagog Dr. Adem Güneş, yetişkinlerin dünyaya bir ergen gözüyle bakabilmesinin ipuçlarını ve ergenlerle iletişim kurma yöntemlerini tek bir kitapta topladı. Ergenlik Döneminde 100 Temel Kural, bu döneme dair bir farkındalık kitabı...

İçindekiler 

GİRİŞ …………………………………………………………………………….…….....13
YAYINA HAZIRLAYANIN NOTU.. ……………………………………………....….....14
1 Sessiz ergen yoktur, iletişim becerisi olmayan ebeveyn vardır …………………….......16
2 Ergenin en sinir olduğu şey, tanımadığı ortamlarda kendinden bahsedip konuşmak zorunda bırakılmaktır .………………………………………………………………………......................….......18
3 Şımaracak kimsesi olmayanın ergenliği olmaz ………………………………….……...20
4 Ergenin düzeni, evin yönetiminde rol sahibi olmasıyla başlar ……………………….....22
5 Ergen kız çocuğu, babasından kopuk olduğu kadar erkek arkadaşa yatkın olur ……......24
6 Ergenliğini sert bir anneyle geçiren kız çocuğu, kendisi anne olduğunda çocuğuna karşı tahammülsüz olur ………………………………………………………………………...................................26
7 Bir ergenin en zorda kaldığı an, kendisinin bir başkasına yakıştırıldığı andır ………......28
8 Agresif ergeni ilaç değil, sakin duran ebeveyn iyileştirir …………………………..…....30
9 Zayıf ergenin en belirgin özelliği kendini büyük gösterme çabasıdır................................ 32
10 Günümüz gençlerine yapılan en büyük haksızlık, 'kendi gibi olmak' yerine, başkaları gibi olmanın' dayatılmasıdır ........................................................................................................................34
11 Ergenlik dönemi, insan davranışlarının en acemi olduğu dönemdir.. ...............................36
12 Ergenin en güçlü ihtiyacı bağımsızlıktır ...........................................................................38
13 Ergenin en büyük ihtiyacı aidiyet içinde özgürlüktür .......................................................40
14 Genç kız da sever, bu anormallik değil, insan olmanın bizzat kendisidir.......................... 42
15 Ergenlik bir problem dönemi değil, çocukluk dönemi problemlerinin dışa vurumudur.....44
16 Çocuklukta ekilen ergenlikte biçilir ...................................................................................46
17 Ergen akıl almaktan değil, akıl vermekten hoşlanır ...........................................................48
17 Ergenin sessizliği hırçınlığından daha tehlikelidir .............................................................50
19 Ergenin sessizleşmesi her zaman olgunlaştığının değil, çoğu zaman bunaltısının işaretidir ...................................................................................................................................................52
20 Gençleri kendine benzeten değil, gençlere benzeyen yetişkin kendini geliştirir................ 54
21 Ev ancak genç çocuklarla bir tarza bürünür ........................................................................56
22 Ergenin dürtüye açık yanı her zaman olumsuz değil, yetişkinin yorgunluğuna gençlik vericidir de ...................................................................................................................................................58
23 Gençleri anlamak, ruha gençlik verir ...................................................................................60
24 Ergenin agresifliği, kendini terapidir, agresifliğin engellenmesi terapiyi engellemektir .....62
25 Ergen, haksızlık karşısında tepkiseldir .................................................................................64
26 Gençler, duygusal yakınlığı 'güçlü'de değil, 'adaletli' kişide bulur.,.. ...................................66
27 Erkek çocuklar ergenliğe 'utanma', kızlar ise 'büyüklük' hissiyle girer ................................68
28 Ergenin fiziği ne kadar hızlı gelişirse agresifliği o denli fazla olur ..................................... 70
29 Aile içi iletişim azaldıkça ergenlik problemleri artar ............................................................72
30 Ergen ile uyum, suskunlaştıkça değil ergen kadar cıvıldaştıkça artar....................................74
31 Ergenin karşısında çok olgunluk, 'ergen suskunluğuna' yol açar ..........................................76
32 Ergenler çok olgun kişileri sevseler de sıkıcı bulurlar ..........................................................78
33 Ergen, memnuniyetsizliğe zaten yatkındır, bir de buna zemin oluşturmamak gerekir .........80
34 Ergenin 'sorumluluk'tan çok yetki'ye ihtiyacı vardır .............................................................82
35 Ergen, cami duvarını görünce ağlar, Konya kaşığını görünce oynar; endişe etme, seyret ....84
36 Ergen, kendini dinleyen yetişkini dinlemekten keyif alır ......................................................86
37 Ergenlik erkek çocuklarda babadan uzaklaşma hissiyle başlar, babadan daha çok keyif alarak sona erer ......................................................................................................................................................88
38 Kızlarda ergenlik, anne ile yakınlaşmayla başlar, çatışmayla devam eder, bütünleşmeyle son bulur ......................................................................................................................................................90
39 Ergen boş kaldıkça ya kendini yer ya çevresini .....................................................................92
40 Fiziksel değil duygusal zayıf ergenler akran şiddetine maruz kalır....................................... 94
41 Ergenin eli titrer, yüzü yanar; bu ne tuhaftır ne de fena .........................................................96
42 Ergen kızın içi titredikçe, dışa soğukkanlılık yansır ...............................................................98
43 Ergenin tepkiselliği, savunma ihtiyacındandır ......................................................................100
44 Ön ergenlikte erkek çocuk, kız çocuktan daha utangaçtır .....................................................102
45 Ergenliğin erkek çocuklarda en bariz belirtisi suçluluk duygusudur......................................104
46 Ergenlikte karşı cinse heyecan duymak değil, kendini bu heyecana kaptırmaktır sorun olan .....................................................................................................................................................106
47 Ergen, duygularını taşkın yaşar, sevinci de öfkesi de şaşkıncadır..........................................108
48 Çocukluğunda yeterince sevilmemiş kişi, yetişkin de olsa ergen gibidir ..............................110
49 Gençler yetişkinlerden daha adildir .......................................................................................112
50 Adil olmayan bir ortamda yetişen gencin hâkim duygusu; bencilliktir .................................114
51 Ergenin ruhen sağlıklı olduğu, kendi tarzını oluşturmasından anlaşılır .................................116
52 Her ergenin özünde 'mutlaka' kendine has bir tarz vardır, kimisi bunu ortaya koyar, kimisi içinde saklar ......................................................................................................................................................118
53 Ergenin en nefret ettiği sevgi yapmacık sevgidir ...................................................................120
54 Ergeni yıkan şey, anne babasının yalanına şahit olmaktır ......................................................122
55 Ergenler kendilerini seveni değil, doğal olanı severler ..........................................................124
56 Ergen çocukla yaşamak, 'gönül razı olmasa da' bazen susmayı öğretmelidir anne babalara..126
57 Ergenlerin en belirgin özelliklerinden biri 'unutkanlıktır' ......................................................128
58 Duygusal olarak zayıf ergene, problemli kişiler cazip görünür .............................................130
59 Ergenlikte 'ağlayamamazlık' içsel derinliği olan bir pedagojik sorundur ...............................132
60 Babasına bir anne gibi şefkatli davranabilme özgürlüğü, her genç kıza iyi gelir ...................134
61 Ergenin en riskli yanı, heyecana ilgisidir ................................................................................136
62 Değersizlik hissi, ergende kendini değerli hissedeceği birilerini arama ihtiyacını oluşturur ..138
63 Fanatik ebeveynin şiddet eğilimli çocuğu olur ........................................................................140
64 Sınırsız internet Ergene iyi gelmez ..........................................................................................142
65 Sürekli dizi izlemek, ergende 'özenti kişilik' oluşturur .............................................................144
66 Meslek tercihi, aynı zamanda ergenin kişilik tercihidir ............................................................146
67 Meslek seçimi rehberliğinde, mesleğin popülerliğinden çok kişisel yatkınlık önemsenmelidir.148
68 Ergenin ben merkezli bakışı bencillik değil; duygusal gelişimin gereğidir ...............................150
69 Ergenle çatışıp da kârlı çıkmış anne baba yoktur .......................................................................152
70 Ergenlik problem dönemi değil, bir arınma ve ruhsal temizlenme dönemidir ...........................154
71 Erkek ergenler kızlara göre daha sakardır ...................................................................................156
72 Erkek ergen çocuklarının en hızlı edindiği davranış, maçoluktur ...............................................158
73 Baskı altındaki ergen kız çocuğu kendini saf göstererek savunmaya çalışır ...............................160
74 Ergen, tadından hoşlandığı için değil, arkadaşları arasında dışlanmamak için sigaraya başlar ...162
75 Sigara alışkanlığı nikotine değil, sigara ile ilişkilendirilen duyguya bağımlılıkla başlar .............164
76 Ergenlik döneminin en temel eğitimi, mahremiyet eğitimidir ......................................................166
77 Ergenin üç büyük zaafı sihir, gizem ve korkudur ..........................................................................168
78 Ergenin en zor kullandığı uzvu kollarıdır ......................................................................................170
79 Erkek ergen duygularına, kız ergen fiziğine dikkat eder ...............................................................172
80 Ergenin duygu dünyası, olumsuz söylem ve müziğe yatkındır .....................................................174
81 Ergenlik değil, ergenle iletişimi bilememek problemdir ...............................................................176
82 Düşüncesi hafife alınan ergen kendini aşağılanmış hisseder .........................................................178
83 Fiziksel ergenliğe eriştiği halde ruhen henüz ergen olamamış çocuğa ergenlik ağır gelir .............180
84 Ergeni en rahatsız eden şey, yetişkin tavrı ile sorgulanmaktır ........................................................182
85 Ergene günlük değil, haftalık harçlık verilir ...................................................................................184
86 Ergenin alınmadığına bakıp yanılmamalı, gençlerde hırsa bağlı duygular çabuk uyanır ...............186
87 Sevgisiz geçen çocukluk yılları, ergenlikte saplantılı aidiyete' yol açar .........................................188
88 Ergenlik dönemindeki çocuklara sunulacak en önemli şey, akran dostluğudur ..............................190
89 Erkek ergenler yakışıklı olduğunu, kız ergenler güzel olduğunu duymaktan keyif alırlar ..............192
90 Ergenler okulda değil, yaşamın içinde öğrenir .................................................................................194
91 Ergenin asla kaybetmemesi gereken duygu umuttur ........................................................................196
92 Ergen depresyonunun en belirgin dışa vurumu yalnız kalma isteğidir .............................................198
93 Ergen depresyonunun son belirtisi gündüz uykusudur ......................................................................200
94 Ergen at bindikçe duygularını özgür hisseder, duygularını özgürce hisseden kişi yaşamdan keyif alır .................................................................................................................................................................202
95 Ruhsat özgürlük davranış özgürlüğü değildir ....................................................................................204
96 Sınırsız ve sorumsuz davranışlar, ruhsal rahatlama değil, içsel huzursuzluk oluşturur .....................206
97 Ergen ne uyumak ister ne uyanmak ...................................................................................................208
98 Gençler, öğretmenden çok birbirlerinden öğrenir  .............................................................................210
99 Ergenlerde 'davranış eğitimi' akranla gerçekleşir ...............................................................................212
100 Ergen çocuğundan utanma! nazik ergen yoktur.................................................................................214

1 SESSİZ ERGEN YOKTUR, İLETİŞİM BECERİSİ OLMAYAN EBEVEYN VARDIR.

Ergen çocuğunu kaybetmek istemeyen yetişkinler, ergen ile iletişim kurma becerisi kazanmalı, onlarla bağlarını kuvvetlendirmelidir. Bu hem kendilerine hem de ergen çocuklarına iyi gelecektir. 

2 ERGENİN EN SİNİR OLDUĞU ŞEY, TANIMADIĞI ORTAMLARDA KENDİNDEN BAHSEDİP KONUŞMAK ZORUNDA BIRAKILMAKTIR

Ergene yapılacak en büyük iyilik, onu yetişkin ortamlarında bulundurmak ve gözlem yapmasına fırsat vermektir… 

3 ŞIMARACAK KİMSESİ OLMAYANIN ERGENLİĞİ OLMAZ

Çocukluk döneminde sürekli kısıtlanmış, engellenmiş, “şımartılmamış” çocuklar, ergenlik dönemine “istemsiz bir olgunluk”la girer… 

4 ERGENİN DÜZENİ, EVİN YÖNETİMİNDE ROL SAHİBİ OLMASIYLA BAŞLAR

Ergenin ödevi kendi ödevidir, o ödevi yapabilmesi için kendisine aile içinde sessizlik fırsatları verilmelidir. 

5 ERGEN KIZ ÇOCUĞU, BABASINDAN KOPUK OLDUĞU KADAR ERKEK ARKADAŞA YATKIN OLUR

Sevmek ve sevilmek nasıl ki insan fıtratının en önemli ihtiyacı ise, “sığınılmak” ve “emniyette hissetmek” de insanın en temel ihtiyacıdır.

6 ERGENLİĞİNİ SERT BİR ANNEYLE GEÇİREN KIZ ÇOCUĞU, KENDİSİ ANNE OLDUĞUNDA ÇOCUĞUNA KARŞI TAHAMMÜLSÜZ OLUR

Kızının geniş ve tahammül sahibi bir anne olmasını isteyen anneler, onu duyarsızlaştıracak davranışlardan uzak durmalıdır. 

7 BİR ERGENİN EN ZORDA KALDIĞI AN, KENDİSİNİN BİR BAŞKASINA YAKIŞTIRILDIĞI ANDIR

Ergen çocuk, kendinin birine yakıştırılmaya çalışılması ile duygularının önemsenmediği izlenimi edinir, değersizlik hisseder…

8 AGRESİF ERGENİ İLAÇ DEĞİL, SAKİN DURAN EBEVEYN İYİLEŞTİRİR

Ebeveynler nörolojik ve biyolojik kökenli sorunları olmadığı halde çocuklarının davranışlarını ilaç ile düzenlemeye çalıştıklarında, onların haklarına girdiklerini unutmamalıdır.

9 ZAYIF ERGENİN EN BELİRGİN ÖZELLİĞİ KENDİNİ BÜYÜK GÖSTERME ÇABASIDIR

Bir ergenin en değer gördüğü an, anne babası ile insan insana konuşabildiği andır…

10 GÜNÜMÜZ GENÇLERİNE YAPILAN EN BÜYÜK HAKSIZLIK, 'KENDİ GİBİ OLMAK' YERİNE, BAŞKALARI GİBİ OLMANIN' DAYATILMASIDIR

El alem ne der?” diye çocuğun içine iç ses yerleştirmek, o çocuğun bütün bir yaşamını kendi gibi olmak yerine sürekli “başkaları ne der?” diye geçirmesine sebep olacaktır…

11 ERGENLİK DÖNEMİ, İNSAN DAVRANIŞLARININ EN ACEMİ OLDUĞU DÖNEMDİRAnne babalar, genellikle ergen çocuklarının görünüşlerine aldanıp onlardan yetişkin davranışları beklerken, onların çocuksu yanları ile karşılaştıklarında hayal kırıklığı yaşarlar… 

12 ERGENİN EN GÜÇLÜ İHTİYACI BAĞIMSIZLIKTIR

Ergenin cesur yanı, kaliteli iletişim ve kararlılıkla dengelenmelidir… 

13 ERGENİN EN BÜYÜK İHTİYACI AİDİYET İÇİNDE ÖZGÜRLÜKTÜR

Ailesi ile bağı arttıkça ergenin, özgürlük ihtiyacının sınırlarını kendi çizmeye başlar… Ailesi ile bağları zayıfladıkça, özgürlük arzusu sınır tanımaz bir hal alır… 

14 GENÇ KIZ DA SEVER, BU ANORMALLİK DEĞİL, İNSAN OLMANIN BİZZAT KENDİSİDİR

İnsan yaşamının doğal seyri içinde oluşan bu duygularla aslında çocuk iç dünyasında evliliğe yatkınlık oluşturur… Bu yatkınlık kendi elinde olan bir durum değil, insan olmanın gereğidir… ve bu sayede devam eder insan nesli… 

15 ERGENLİK BİR PROBLEM DÖNEMİ DEĞİL, ÇOCUKLUK DÖNEMİ PROBLEMLERİNİN DIŞA VURUMUDUR

Ergenin yaşadığı sorun, ergenlik dönemine has sorunlar değil, geçmiş dönemlerin bir birikintisidir… Ve çocuk, bu birikintiyi, öfke ve kızgınlıkla... heyecan ve tepkisellikle dışa vurur… Bu sayede, iç temizliğini gerçekleştirir…

16 ÇOCUKLUKTA EKİLEN ERGENLİKTE BİÇİLİR

Ebeveynin bir türlü gülmeyen yüzü… aşağılayıcı bakışları… tedirgin edici sözleri… yıllar sonra ergenin gülmeyen yüzüne, aşağılayıcı bakışlarına ve tedirgin edici sözlerine dönüşür…

17 ERGEN AKIL ALMAKTAN DEĞİL, AKIL VERMEKTEN HOŞLANIR

Ergenin güveni, kendi işini “acemice de olsa” kendi yaptıkça oluşur… O bir işi yaparken, akıl almaktan değil, akıl vermekten hoşlanır…

18 ERGENİN SESSİZLİĞİ HIRÇINLIĞINDAN DAHA TEHLİKELİDİR

Ebeveynler ergen çocuklarının “biraz deli-dolu” olmalarına tebessümle göz yummalıdır ki, duygularını düzenlemelerine fırsat versinler… 

19 ERGENİN SESSİZLEŞMESİ HER ZAMAN OLGUNLAŞTIĞININ DEĞİL, ÇOĞU ZAMAN BUNALTISININ İŞARETİDİR

Ergenler problemlerini çözecek bir duygusal yakın bulamadıklarında, içine kapanır ve sessizleşirler… 

20 GENÇLERİ KENDİNE BENZETEN DEĞİL, GENÇLERE BENZEYEN YETİŞKİN KENDİNİ GELİŞTİRİR

Ebeveynler ergen çocuklarını dar kalıplar içine sıkıştırıp, kendilerine benzetmek yerine, onların getireceği yeniliklere açık olup kendilerini gençleştirmelidirler.

21 EV ANCAK GENÇ ÇOCUKLARLA BİR TARZA BÜRÜNÜR

“Okul alışverişini birlikte yapalım dediğime bin pişman oldum, şu beğendiğin çantaya bak, hippi çantası gibi.” demek yerine; “Ben gençliğimde hiç böyle bir çanta kullanmamıştım. Galiba şimdi gençler arasında bunlar popüler değil mi?” demelidir.

22 ERGENİN DÜRTÜYE AÇIK YANI HER ZAMAN OLUMSUZ DEĞİL, YETİŞKİNİN YORGUNLUĞUNA GENÇLİK VERİCİDİR DE

“Akşam akşam ne dışarı çıkması kızım? İşten yeni geldim, adamı deli etmeyin.” demek yerine;  “Senin şu kıpır kıpır halin var ya… Tamam, yemeğimizi yiyelim, bir kahve yudumlamak için dışarı çıkalım… İyi ki varsın kızım…” demelidir.

23 GENÇLERİ ANLAMAK, RUHA GENÇLİK VERİR

“Ne arkadaşlarla gezmesiymiş? Otur evinde ne güzel… Biz sana yetmiyor muyuz?” demek yerine; “Gittiğiniz yerlerde bize de tavsiye edeceğiniz bir yer olursa söyleyin, bir ara da birlikte gidelim...” demelidir.

24 ERGENİN AGRESİFLİĞİ, KENDİNİ TERAPİDİR, AGRESİFLİĞİN ENGELLENMESİ TERAPİYİ ENGELLEMEKTİR

“Başlatma şimdi öfkene… Adamın asabını bozma, alırım ayağımın altına!” demek yerine, “Seni sinirlendirdiğimi yeni fark ediyorum, hakkını helal et oğlum.” demelidir. 

25 ERGEN, HAKSIZLIK KARŞISINDA TEPKİSELDİR

“Arkadaşlarının hesabını her zaman sen ödeyeceğin yere, biraz kurnazlık et de başkaları da ödesin…” demek yerine;  “Oğlum hesabı bazen sen öde, bazen de arkadaşlarının ödemesine fırsat ver ki onlar da kendilerini iyi hissetsinler…” demelidir. 

26 GENÇLER, DUYGUSAL YAKINLIĞI 'GÜÇLÜ'DE DEĞİL, 'ADALETLİ' KİŞİDE BULUR

 “Oğlum parana karşı cimri ol… Unutma insanlar parası kadar adamdır.” demek yerine; “Oğlum para bir araçtır, amaç insanın iç huzurudur… Para bu amaca hizmet etmiyorsa, hiçbir kıymeti yoktur. ” demelidir. 

27 ERKEK ÇOCUKLAR ERGENLİĞE 'UTANMA', KIZLAR İSE 'BÜYÜKLÜK' HİSSİYLE GİRER

“Kızım biraz dışarı çıkar mısın, teyzeler ile konuştuğumuz şeyler biraz özel?” demek yerine; “Kızım, tabi ki sen de kalabilirsin yanımızda. Sen de düşüncelerinle katkı sağlayabilirsin bize.“ demelidir.

28 ERGENİN FİZİĞİ NE KADAR HIZLI GELİŞİRSE AGRESİFLİĞİ O DENLİ FAZLA OLUR

“Kocaman adam oldun hala kardeşinin oyuncakları ile oynamak istiyorsun, aşkolsun.“ demek yerine; “Kardeşinin oyuncaklarını saklama istersen, ortaya çıkar da hep beraber oynayalım.” demelidir.

29 AİLE İÇİ İLETİŞİM AZALDIKÇA ERGENLİK PROBLEMLERİ ARTAR

“Şu konuştuğun konulara bak, çantaymış ayakkabıymış, biraz da derslerini konuşsan.” demek yerine; “İnternette gördüm, hasır iplerden çok farklı çantalar yapılabiliyormuş, ne dersin biz de yapmayı deneyelim mi?” demelidir.

30 ERGEN İLE UYUM, SUSKUNLAŞTIKÇA DEĞİL ERGEN KADAR CIVILDAŞTIKÇA ARTAR

“Hem telefonuma bakıp, hem seni dinleyebiliyorum, agresifleşmene gerek yok.” demek yerine;“Kızım bana 1 dakika izin verir misin? Şu mesaja kısacık bir cevap yazayım, seni bol bol dinleyeceğim.” demelidir.

31 ERGENİN KARŞISINDA ÇOK OLGUNLUK, 'ERGEN SUSKUNLUĞUNA' YOL AÇAR

“Kanarya Adaları’nın Kuşadası’nda olduğunu nereden çıkarttın, saçmalama.”  demek yerine; “Ben de önceden Kanarya Adaları’nın, Kuşadası’nda olduğunu zannediyordum, ama değilmiş… Haritaya bir bakalım mı? ” demelidir.

32 ERGENLER ÇOK OLGUN KİŞİLERİ SEVSELER DE SIKICI BULURLAR

“Tamam, lunaparka gidelim. Ama ben bir şeye binmem, siz binin…” demek yerine; “İnanın korkudan ödüm kopuyor, ama sizinle bu duyguları yaşamak istiyorum, tamam ben de bineceğim, söz.” demelidir.

33 ERGEN, MEMNUNİYETSİZLİĞE ZATEN YATKINDIR, BİR DE BUNA ZEMİN OLUŞTURMAMAK GEREKİR

“Eğitim sistemi benim zamanımda da sorunluydu, şimdi de… Biz ölür gideriz bu sorunlar çözülmez…” demek yerine,“Evet, eğitimde sorunlar var ama biz sorunlara değil, önümüzdeki hafta gireceğimiz sınava odaklanalım.” demelidir.

34 ERGENİN 'SORUMLULUK'TAN ÇOK YETKİ'YE İHTİYACI VARDIR

“Yine zayıf aldın değil mi, sana verdiğimiz emeklere yazıklar olsun… ” demek yerine;“Zayıf not alsan çok üzülmem, yüksek not alsan da çok sevinmem… Sen kendi yaşamını hazırlıyorsun unutma, benimkini değil.” demelidir

35 ERGEN, CAMİ DUVARINI GÖRÜNCE AĞLAR, KONYA KAŞIĞINI GÖRÜNCE OYNAR; ENDİŞE ETME, SEYRET

“Sana da laf söylemeye gelmiyor. Ne oldu birden bire de ortalığı birbirine katıyorsun?” demek yerine; “Yordum seni galiba, istersen biraz mola verelim mi?” demelidir.

36 ERGEN, KENDİNİ DİNLEYEN YETİŞKİNİ DİNLEMEKTEN KEYİF ALIR

“Sabahtan beri konuşuyorsun yaa, bir sus! Azıcık da kafamı dinlemek istiyorum.” demek yerine; “Seninle konuşmaya doyum olmuyor… İstersen geri kalanını da yemekten sonra anlatır mısın?” demelidir.

37 ERGENLİK ERKEK ÇOCUKLARDA BABADAN UZAKLAŞMA HİSSİYLE BAŞLAR, BABADAN DAHA ÇOK KEYİF ALARAK SONA ERER

“Oğlum o senin baban, saçını okşamak isteyince niye başını kenara çekiyorsun, üzülüyor baban.” demek yerine; “Bazen insanların yalnız kalmaya ihtiyacı olabilir, babası sen de biraz anlayışla karşıla istersen oğlunu.” demelidir.

38 KIZLARDA ERGENLİK, ANNE İLE YAKINLAŞMAYLA BAŞLAR, ÇATIŞMAYLA DEVAM EDER, BÜTÜNLEŞMEYLE SON BULUR

“Benim eşyam, ne demek? Eşyanı istediğim yere koyar, istersem de sokağa atarım. Var mı diyeceğin?” demek yerine; “Alışkanlık işte kızım, senin özel eşyalarını fark edemedim. Hepsini birden toparlayayım demiştim.” demelidir.

39 ERGEN BOŞ KALDIKÇA YA KENDİNİ YER YA ÇEVRESİNİ

“Evin içinde bomboş dolaşacağına git içeride ödevini yapsana!” demek yerine; “Canının çok sıkıldığını tahmin edebiliyorum. İstersen hafta sonları bir etkinlik planlamak için spor kulüplerini bir gezelim mi?” demelidir.

40 FİZİKSEL DEĞİL DUYGUSAL ZAYIF ERGENLER AKRAN ŞİDDETİNE MARUZ KALIR...

“Senin de ellerin yok muydu iki tane de sen vuraydın ya… geri zekalı…” demek yerine; “Bu güne kadar seni çok incittim oğlum artık bunu fark ediyorum. Söz veriyorum bundan sonra sana layık bir anne olacağım, yeniden başlayalım mı?” demelidir.

41 ERGENİN ELİ TİTRER, YÜZÜ YANAR; BU NE TUHAFTIR NE DE FENA

“Ay yerim seni, konuşurken yüzün ne de güzel kızarıyor öyle.” demek yerine; “Hiç mahcup olmana gerek yok, bazen benim de param olmuyor üzerimde, bu seferlik ben ödeyeyim, bir dahaki sefere sen ödersin.” demelidir.

42 ERGEN KIZIN İÇİ TİTREDİKÇE, DIŞA SOĞUKKANLILIK YANSIR

“Ay valla buzdolabı gibisin, senin de sohbetine doyum olmuyor.” demek yerine; “Şu anda aklıma ne geldi biliyor musun, anlatsam gülmekten yerlere yatarsın.” demelidir.

43 ERGENİN TEPKİSELLİĞİ, SAVUNMA İHTİYACINDANDIR

“İstemiyorsan istemiyorsun! Ne öyle bağırıp çağırıyorsun… Sakin konuşamaz mısın sen?” demek yerine; “Hiç kızmana, kendini yormana gerek yok kızım, ben seni anladım; istemiyorsun.” demelidir.

44 ÖN ERGENLİKTE ERKEK ÇOCUK, KIZ ÇOCUKTAN DAHA UTANGAÇTIR

“Oğlum kız gibi utanma, kaldır kafanı da komşu teyzeye bir ‘merhaba’ de.” demek yerine;“Oğlum, kişinin kendini iyi hissetmediği zamanlarda içine kapanması yerine, karşılaştığı insanlara selam vermesi daha iyi gelir insana.” demelidir.

45 ERGENLİĞİN ERKEK ÇOCUKLARDA EN BARİZ BELİRTİSİ SUÇLULUK DUYGUSUDUR

“Galiba senin bu kıza ilgin mi var ne, saklama benden, doğruyu söyle.” demek yerine;“Utanmana gerek yok, senin yaşlarında herkes bu duyguları yaşadı, emin olabilirsin.” demelidir.

46 ERGENLİKTE KARŞI CİNSE HEYECAN DUYMAK DEĞİL, KENDİNİ BU HEYECANA KAPTIRMAKTIR SORUN OLAN

“Daha yaşın kaç, başın kaç da birisine ilgi duyduğunu söylüyorsun, çekil şurdan!” demek yerine; “Kızım seni gün boyunca müzik dinlerken görüyorum, paylaşmak istediğin bir şey var mı?” demelidir.

47 ERGEN, DUYGULARINI TAŞKIN YAŞAR, SEVİNCİ DE ÖFKESİ DE ŞAŞKINCADIR....

 “Bu kadar abartacak ne var, aslı astarı kuşun öldü.” demek yerine, “Kuşunla duygusal bir bağ kurduğunu biliyorum, onu ben de özleyeceğim.” demelidir.

48 ÇOCUKLUĞUNDA YETERİNCE SEVİLMEMİŞ KİŞİ, YETİŞKİN DE OLSA ERGEN GİBİDİR

"Biraz rahat bıraksan da annenle konuşsak olmaz mı… Git içeri kardeşinle sohbet et sen de.” demek yerine; “Tabi ki sen de aramıza katılabilirsin, sensiz bir bütün olamıyoruz, hadi gel.” demelidir.

49 GENÇLER YETİŞKİNLERDEN DAHA ADİLDİR

“Oğlum her şeyin helalini haramını düşünecek olursak, biz bu dünyada zor yaşarız.” demek yerine;

“Oğlum insan olmanın en önemli yanı, başkalarının haklarına da saygı gösterecek bir büyüklüğe erişmektir. Bunu sende görüyorum, lütfen bu özelliğini kaybetme.” demelidir.

50 ADİL OLMAYAN BİR ORTAMDA YETİŞEN GENCİN HÂKİM DUYGUSU; BENCİLLİKTİR

“Boş ver iyilik meleği olmayı, her koyun kendi bacağından asılır. ” demek yerine;“Dostluklar zor günlerde belli olur kızım, herkes onu terk etse de, arkadaşının bu zor gününde yanında olmanı tavsiye ederim. ”demelidir.

51 ERGENİN RUHEN SAĞLIKLI OLDUĞU, KENDİ TARZINI OLUŞTURMASINDAN ANLAŞILIR

“Ay sen de iyice saçmaladın, sarı ayakkabı mı olur?” demek yerine; “Sarı ayakkabının bu kadar yakışabileceğini ilk kez sende gördüğümde fark ettim?” demelidir.

52 HER ERGENİN ÖZÜNDE 'MUTLAKA' KENDİNE HAS BİR TARZ VARDIR, KİMİSİ BUNU ORTAYA KOYAR, KİMİSİ İÇİNDE SAKLAR 

“Almak istediğin kıyafetlere bakınca, ‘bu oğlan deli mi ne’ diye düşünüyorum… Koy onu yerine, beni kendine söyletme!” demek yerine; “Galiba kendine bir tarz arayışı içindesin, istersen üzerinde bir dene ona göre karar verelim.” demelidir.

53 ERGENİN EN NEFRET ETTİĞİ SEVGİ YAPMACIK SEVGİDİR

“Benim güzel kızım, merak etme sivilcelerinle de, kilonla da sen dünyanın en güzel kızısın.” demek yerine; “Güzelliğine bir şey diyemem, ama sanırım biraz kilo vermeye ihtiyacımız var kızım.” demelidir.

54 ERGENİ YIKAN ŞEY, ANNE BABASININ YALANINA ŞAHİT OLMAKTIR

“Aman tamam haklısın sus ya… sanki küçücük bir yalanla dünya yıkıldı…” demek yerine;“Eğer bir gün benim dürüst olmayan sözüme rastlarsan, herkesten önce sen karşıma çık oğlum; ‘baba kendine gel’ de bana.” demelidir.

55 ERGENLER KENDİLERİNİ SEVENİ DEĞİL, DOĞAL OLANI SEVERLER

“Sen benim bir tanemsin, can tanemsin, aşkımsın, canım ciğerimsin, yerim seni…” demek yerine; “Akşam her şeyden uzak sadece sen ve ben, bir kafeteryada çay içmeye ne dersin oğlum?” demelidir.

56 ERGEN ÇOCUKLA YAŞAMAK, 'GÖNÜL RAZI OLMASA DA' BAZEN SUSMAYI ÖĞRETMELİDİR ANNE BABALARA

“Kızım susacağım diyorum yine de yapamıyorum, şu yemek yiyişine bir bak, hiç yemek görmedin mi sen?” demek yerine; “Üzerine yemek döküldü galiba, sorun yok kızım… İçeride leke sökücü vardı, istersen onunla çıkartabilirsin.” demelidir.

57 ERGENLERİN EN BELİRGİN ÖZELLİKLERİNDEN BİRİ 'UNUTKANLIKTIR'

“Kalemini kaybetmemen için, çocuk gibi boynuna asacağım bundan sonra.” demek yerine… “Kalemin arabanın arka koltuğunda kalmış olabilir, birlikte bakalım mı?” demelidir.

58 DUYGUSAL OLARAK ZAYIF ERGENE, PROBLEMLİ KİŞİLER CAZİP GÖRÜNÜR

“Sen de melankolik arkadaşın da... nasıl da bulmuşsunuz birbirinizi.” demek yerine;“Kızım sen duygusalsın, ancak arkadaşın senin gibi duygusal değil, sanki psikolojik problemleri var gibi… yanılmayasın.” demelidir.

59 ERGENLİKTE 'AĞLAYAMAMAZLIK' İÇSEL DERİNLİĞİ OLAN BİR PEDAGOJİK SORUNDUR

“Bu ne böyle sulu gözlülük böyle… ağlayınca arkadaşın geri mi dirilecek…” demek yerine;“Hüznünü anlıyorum, ben içerideyim kızım belki kendinle baş başa kalmaya ihtiyacın var.” demelidir.

60 BABASINA BİR ANNE GİBİ ŞEFKATLİ DAVRANABİLME ÖZGÜRLÜĞÜ, HER GENÇ KIZA İYİ GELİR

“Kocaman kız oldun üstüme üstüme böyle gelme, çekil kenara biraz.” demek yerine;“Kızım başımı şöylece dizine koysam, saçlarımı okşar mısın?” demelidir.

61 ERGENİN EN RİSKLİ YANI, HEYECANA İLGİSİDİR

“Tamam, lunaparka geldik de illa da tehlikeli araçlara binmemiz gerekmiyor ki, binenleri seyretmek de güzel…” demek yerine; “Lunaparka insanları seyretmek için gelinmez, hadi annesi sen de gel hep beraber binelim.” demelidir.

62 DEĞERSİZLİK HİSSİ, ERGENDE KENDİNİ DEĞERLİ HİSSEDECEĞİ BİRİLERİNİ ARAMA İHTİYACINI OLUŞTURUR

“Ortaokuldaki öğretmenlerin de şikâyetçiydi, şimdi yine başladık öğretmenlerinden şikayet işitmeye. ” demek yerine; “Öğretmeninle çatışmış olmak dünyanın sonu değil oğlum, biraz zamana bırak, gerekirse tekrar konuşursun, düzeltirsin aranı.” demelidir

63 FANATİK EBEVEYNİN ŞİDDET EĞİLİMLİ ÇOCUĞU OLUR

“Lan oğlum adam ol, benim gibi Fener’i tut… ne o kıytırıktan takımları tutmak, güldürme adamı.” demek yerine; “Bir takımı tutman güzel, iyi oynayanı tebrik edebilmen daha güzel oğlum.” demelidir.

64 SINIRSIZ İNTERNET ERGENE İYİ GELMEZ

“Yeter artık atacağım şu bilgisayarı evden, bir kere de kitap okurken görsem seni!” demek yerine;“Sanırım bilgisayara ihtiyacın oldu, sen ihtiyacını gider gel, ben burada sohbetimizin devamı için bekleyebilirim.” demelidir.

65 SÜREKLİ DİZİ İZLEMEK, ERGENDE 'ÖZENTİ KİŞİLİK' OLUŞTURUR

“Aslanım oğlum, bakışa bak bakışa, aynı dizideki kabadayı gibi duruyor annesi bak.” demek yerine;“Dizideki karaktere hiç özenme istersen oğlum, kişinin kendisi gibi olduğu hal en güçlü olduğu haldir.” demelidir.

Çocuklarda Adım Adım Cinsel Eğitim

Tanıtım

Anne babaların en zorlandığı konulardan biridir cinsel eğitim... Bir yandan çocuğun hiç tanımadığı duygular ve yardıma ihtiyacı olduğu gerçeği… Diğer yandan ebeveynlik çekingenliği… Neyin hangi sınırlar içinde verileceği tereddüdü… Bazen öyle bir zamanda o kadar acil bir bilgiye ihtiyaç duyulur ki ne herkese sorulabilir ne de öğrenmeden geçilebilir… Kendine has kuralları vardır bu hassas eğitimin… Yanlış verilirse çocuğun duygu dünyasını zarara uğratır… Eksik bırakılırsa yanlışa sevk eder…

Uzman Pedagog Dr. Adem Güneş çocuğun mahremiyet hislerini zarara uğratmayan bir cinsel eğitimin nasıl verileceğini bu kitapta anlattı… "Adım Adım" serisinin ilk kitabı Çocuklarda Cinsel Eğitim her anne babanın ihtiyaç duyacağı bilgileri kapsamlı ama aynı zamanda anlaşılır ve pratik bir tarzda bir araya getirdi…

Cinsel eğitim nedir? Hangi yaşta verilmelidir?

Tuvalete alıştırma döneminde uygulanan yöntemler cinsel gelişime olumsuz etki eder mi?

"Kardeşimin neden pipisi yok?" sorusuna nasıl cevap verilmelidir?

Çocukları gıdıklayarak, sıkıştırarak, ısırarak sevmenin sakıncası var mı?

Çocuğun dizde hoplatılması doğru bir oyun yöntemi midir?

Tedavi amacıyla fitil, tampon, krem uygulamasının sakıncaları var mı?

Çocuğun başkalarının yanında giyinip soyunmasında bir mahzur var mı?

İçindekiler

1. Cinsel Eğitim ile Mahremiyet Eğitimi arasında fark var mıdır? .............................................. 6

2. Çocuk anne babası ile banyo yapabilir mi? .............................................................................. 7

3. Çocuk kardeşiyle banyo yapabilir mi? .......................................................................................8

4. Çocuğun tuvalet- banyoda genital bölge temizliği anne baba tarafından mı yapılmalıdır?....... 9

5. Çocuğun anne, baba ya da kardeşini tuvalette görmesinin sakıncası olur mu? ................. .......10

6. Çocuğu tuvalete alıştırma döneminde uygulanan yöntemlerin cinsel gelişime olumsuz etkisi olur mu? ........................................................................................................................................................ 11

7. Banyo esnasında genital bölgeyi fazlaca ovalamak sakıncalı mıdır? ........................................ 12

8. Bir çocuğun altı değiştirilirken diğer cinsiyetten kardeşinin ona bakmasının sakıncası var mıdır?

..........................................................................................................................................................13

9. Çocuğun altı değiştirilirken babanın orada bulunmasında bir sakınca var mıdır? ..................... 14

10. Babanın çocuğun altını değiştirmesinde sakınca var mı? ......................................................... 15

11. Alt değiştirmeyi anne müsait olmadığında ailedeki başkaları da yapabilir mi? Kimler yapabilir? ..........................................................................................................................................................16

12. Tedavi amaçlı fitil, genital bölgeye krem uygulamasının sakıncaları var mıdır, nasıl uygulanmalıdır?............................................................................................................................... 17

13. Çocuğun dizde hoplatılması doğru bir oyun yöntemi midir? ................................................... 18

14. Çocuk mastrubasyonunun kökeninde anne babanın cinsel yaşamlarının tesiri var mıdır? ......................................................................................................................................................... 19

15. Küçük bir çocuğun sürekli bir yere sürtünüyor olması mastrubasyon olarak değerlendirilebilir mi? ......................................................................................................................................................... 20

16. İlaç içmeyen çocuğa zorla ilaç içirmenin sakıncası olur mu? .................................................. 21

17. Çocuk başkalarının yanında giyinebilir mi? ............................................................................. 22

18. Anne babanın çocuğun yanında giyinip soyunmasında bir sakınca var mıdır? ........................ 23

19. Çocuk “Anne neden babamla aynı odada giyiniyorsunuz, ayıp değil mi?” diye sorduğunda ne demelidir?......................................................................................................................................... 24

20. Çocuğun farklı ailelerdeki kültürel giyim farklılıklarını görmesi mahremiyetini olumsuz etkiler mi?.................................................................................................................................................... 25

21. Çocuk evde çıplak gezebilir mi? Hangi sınırlar içinde izin verilmelidir? ................................ 26

22. Çocuğun anne babayı çıplak görmesi durumunda ne yapılmalıdır? ......................................... 27

23. Erkek çocuğun annesiyle birlikte yatmasının sakıncası var mıdır? .......................................... 28

24. Kız çocuğun babasıyla yatmasının sakıncası var mıdır? .......................................................... 29

25. Anne, baba ve çocuğun hep birlikte yatmasının sakıncası var mıdır? ..................................... 30

26. Çocuğun kuzeniyle birlikte yatmasının sakıncası var mıdır? .................................................. 31

27. Çocuk aile büyükleriyle birlikte yatabilir mi? ......................................................................... 32

28. Çocuğun akrabalarda ve arkadaş ortamlarında yatılı kalmasında bir mahzur var mıdır? . .......33

29. Tatillerde, düğün ve bayramlarda yer darlığı nedeniyle, aile bireylerinin aynı odada kalmasında sakınca var mıdır? .............................................................................................................................................. 34

30. Anne babanın evde iç çamaşırlarıyla bulunmasında/yatmasında mahsur var mıdır? ............... 35

31. Kız ve erkek çocuklar aynı odayı kullanabilir mi? ................................................................... 36

32. Zaruret durumunda odanın paravanla ayrılması doğru bir çözüm müdür? .............................. 37

33. Anne babanın odasının kapısı sürekli kapalı mı olmalı? .......................................................... 38

34. Çocuğun anne babasının sevgi içerikli davranışlarını görmesinde bir mahzur var mıdır? 39..................................................................................................................................................... 39

35. Çocuğun anne babasını uygunsuz şekilde görmesi durumunda, ne yapılmalıdır? ................... 40

36. Çocuğun anne babasının özel eşyalarını bulması ve ne işe yaradığını sorması durumunda nasıl davranılmalıdır? ............................................................................................................................. 41

37. Anaokulunda tuvalet kapıları açık olabilir mi? ....................................................................... 42

38. Okul öncesi kurumlarında iç çamaşırları sınıf içinde değiştirilebilir mi? .............................. 43

39. Çocukların birbirlerinin cinsel uzuvlarına dokunmasında, el şakası yapmalarında bir mahzur var mıdır? ...................................................................................................................................................... 44

40. Okulda cinsel eğitim verilebilir mi? ...................................................................................... 45

41. Hamilelik ne zaman çocuğa söylenmeli? .............................................................................. 46

42. Sorunlu veya zor geçen hamileliklerde nasıl bir yol izlenmelidir? ....................................... 47

43. “Ben nasıl doğdum?” diye soran çocuğa nasıl cevap verilmelidir? ...................................... 48

44. “Ben babama neden benziyorum?” diyen çocuğa ne demelidir? ......................................... .49

45. Anne bebeğini emzirirken erkek kardeşin görmesi, mahremiyetine zarar verir mi? ............ 50

46. Sütten kesilen çocuğun anne göğsüne dokunmak öpmek istemesi normal midir? ............... 51

47. Bay-bayan tuvaletlerde ve hamamlarda çocukların hangisine gireceğine kaç yaşına kadar dikkat etmelidir? ..................................................................................................................................................... 52

48. Erkek çocukların sünnet yaşı kaç olmalıdır? ........................................................................ 53

49. Sünnet merasimleri pedagojik olarak doğru mudur? ............................................................ 54

50. Çocukları gıdıklama, sıkıştırarak, ısırarak sevmenin bir sakıncası var mıdır? ..................... 55

51. Çocuğu istemediği halde sevmeye çalışmanın sakıncası var mıdır? .................................... 56

52. “Seni oğluma/kızıma alacağım” diye çocukla şakalaşmanın bir sakıncası var mıdır? ......... 57

53. Çocuğu “Yakışıklı, artist, zilli, çapkın” gibi sözler kullanarak sevmenin sakıncası olur mu? ..................................................................................................................................................... 58

54. Güreş gibi oyunlarda orantısız güç kullanmanın çocuğa zararı olur mu? ............................ 59

55. Çocuğu zorlayarak bir davranış oluşturmak ile cinsel gelişim arasında bir ilişki var mıdır? ..................................................................................................................................................... 60

56. Çocukların kendi arasında doktorculuk ve evcilik oynaması sakıncalı mıdır? .................... 61

57. Çocukların oda kapılarını kapatarak oynamalarında bir sakınca var mıdır? ........................ 62

58. Çocukların izleyeceği sinema filmleri cinsel gelişime olumlu ya da olumsuz etki eder mi?............................................................................................................................................... 63

59. Cinsel içerik taşıyan görseller çocuğun cinsel gelişimine olumsuz tesir eder mi? ............... 64

60. Gençlik romanlarının çocuğun cinsel gelişimine olumlu ya da olumsuz tesiri var mıdır? ..................................................................................................................................................... 65

61. Ergenlik döneminde çocuğun mastrubasyon yapması normal mi? ...................................... 66

62. Erkek çocuklar ergenlik döneminde olabilecek değişiklikler konusunda hangi yaşta bilgilendirilmelidir? .................................................................................................................... 67

63. Kız çocuklar ergenlik döneminde olabilecek değişiklikler konusunda bilgilendirilmeli midir? ..................................................................................................................................................... 68

64. Çocukların diğer cinsiyete sahip çocuklar hakkında ergenlik bilgilendirmesi yapılmalı mıdır? …..................................................................................................................................................69

65. Çocuğun cinsel yaşam hakkında her sorusuna cevap verilmeli midir? ................................ 70

66. Ergenlik döneminde kız erkek arkadaşlığı her zaman cinsellik içerir mi? ........................... 71

67. Aşırı cinsel eğilimleri olan hemcinsi ile arkadaşlık, çocuğun cinsel gelişimine olumsuz etki eder mi? ..................................................................................................................................................... 72

68. Gizlice kız kardeşinin odasını gözetleyen çocuğa nasıl davranılmalıdır? ............................ 73

69. “Kardeşimin neden pipisi yok” sorusuna nasıl cevap verilmelidir? .................................... 74

70. Çocuğun cinsellik içeren kelimelerin anlamlarını sorması durumunda, ne yapılmalıdır?...  75

71. Aşık oldum, diyen çocuğa nasıl cevap verilmelidir? ............................................................ 76

72. Çocuğun karşı cinsiyetten bir arkadaşı varsa, nasıl davranılmalıdır? ................................... 77

73. Çocuk arkadaşıyla birbirlerine cinsel organlarını gösterirken görülmesi durumunda ne yapılmalıdır? ...................................................................................................................................................... 79

74. Cinsel bölgesiyle oynarken görülen çocuğa nasıl yaklaşılmalıdır?........................................ 80

75. Çocuğun internetten cinsel bilgi edinmesine göz yumulmalı mıdır? ..................................... 81

76. Çocuğun sosyal ortamlarda cinsel içerikli mesajlaşmalar yapması durumunda ne yapılmalıdır?

.......................................................................................................................................................82

77. Cinsel içerikli görüntülere merak salan çocuklara nasıl davranılmalıdır? ............................ 83

78. Arkadaşları cinsellikle ilgili bir konuyu daha çocuk hazır olmadan açıklamışlar ise ONARIMı için ne yapılabilir? ....................................................................................................................................................... 84

79. Çocuk “Neden anne baba aynı yatakta yatıyor, çocuklar ayrı yatıyor?” diye sorduğunda ne demelidir? ....................................................................................................................................................... 85

80. Okulda yanlış şekilde cinsel eğitim görmüş olan çocukların ONARIMı yapılabilir mi? ........... 86

81. Ergenlik dönemindeki çocuğun bir arkadaşıyla cinsel yakınlaşmada bulunması durumunda, ne yapılmalıdır? ...................................................................................................................................................... 87

82. Çocukların kamp ve yurtlarda birlikte kalması sakıncalı olabilir mi? ................................... 88

83. Erkek çocuğun anne yatağında yatması çocuğu eşcinsel yapar mı? ...................................... 89

84. Erkek çocuğun, annesinin ve kız kardeşinin eşyalarını kullanmasında bir mahsur var mıdır? ...................................................................................................................................................... 90

85. Oğlum sürekli kız oyuncaklarıyla oynuyor, kız eşyalarını merak ediyor ne yapmalıyım? ..................................................................................................................................................... 91

86. Bir erkek çocuğun sadece kız çocuklarının bulunduğu ortamda yetişmesinde bir mahsur var mıdır? .................................................................................................................................................... 92

87. Eşcinsellik doğuştan gelen bir özellik midir? ...................................................................... 93

88. Kızımın kızlara ilgi duyduğunu fark ettim, ne yapmalıyım? ............................................... 94

89. Erkek çocuğun kendi cinsine ilgi duymaya başlaması durumunda, ne yapılmalıdır? ......... 95

90. Çocuğun kendini istismardan koruması için “çığlık atma” gibi yöntemleri öğretmenin faydası var mıdır? .................................................................................................................................................... 96

91. Sadece kız çocukları mı tacize uğrar? ................................................................................. 97

92. Çocuklara yönelik tacize en çok hangi yaşta rastlanır? ...................................................... 98

93. Tacize uğramışlık yetişkinlik döneminde hangi cinsel sorunları beraberinde getirir? ....... 99

94. Tacize uğramış bir çocuğun aile içi iletişiminde nelere dikkat etmek gerekir? ................. 100

95. Çocuğumun tacize uğramaması için, yabancılardan korkutuyorum, doğru mu yapıyorum? ................................................................................................................................................... 101

96. Tacize uğradığını anlatan çocuğa nasıl davranılmalıdır? ................................................... 102

97. “Ben abimle evleneceğim” diyen çocuğa ne demelidir? .................................................... 103

98. Anne babasına “ben seninle ben seninle evlenmek istiyorum.” diyen çocuğa ne demelidir?

...........................................................................................................................................……104

99. “Ben evlenmeyeceğim” diyen çocuğa nasıl cevap vermelidir? ......................................... 105

100. Ergenlik dönemindeki çocuğun evlenmek istemesi durumunda ne yapılmalıdır? .......... 106

Kitaptan Kesitler

-Mahremiyet Eğitimi, çocuğun kendini korunaklı kılmasına ve kişiliğin oluşmasına katkı sağlar. Cinsel eğitim ise, çocuğun sağlıklı bir cinsel gelişim dönemi geçirmesi için gerekli olan bilgilerin edinilmesini sağlar.

-7 yaşından sonra çocuk banyoda mutlaka yalnız olmalıdır.

-4 yaşından sonra kardeşler ayrı banyo yapmalıdır.

-4 yaşından sonra tuvalet temizliğini çocuk kendisi yapmalıdır.

-Çocuklar, tuvalet ihtiyacını karşılayan bir ebeveynin yanında bulunmamalıdır.

-Olumsuz geçen tuvalet eğitimi psikolojik sorunlara yol açabilir.

-Genital bölgeye fazla temas sakıncalıdır.

-Alt değiştirme esnasında çocuğu izleyen biri olmamalıdır.

-Alt değiştirme esnasında çocuk yalnız olmalıdır.

-Çocuğun altını değiştirirken “sadece bir kişi” prensibi esas olmalıdır.

-Çocuğun altını değiştirecek kişilerin öncelik sıralamasını belirlenmelidir.

-Çocuk genital bölgesini uyaracak oyun ve durumlardan uzak tutulmalıdır.

-Çocuk mastrubasyonunun kökeninde cinsel haz arayışı yoktur.

-Sürtünme davranışı gösteren çocuk bağlanma terapisiyle bu davranışından kurtulabilir.

-İlaç ve çocuğun istemediği tedavi yöntemleri, aceleye getirmeden, zorlamadan zamana yayarak uygulanmalıdır.

-Hiçbir yetişkin çocuğun her yerini sınırsız görme ve kullanma hakkına sahip değildir.

-Giyinmede yalnızlık ilkesi, farklı cinsiyetlerin birbirini görmesinden ziyade kişisel sınırların kazanılması açısından önemlidir.

-Ebeveynler çocuğun fark ettiği sırada aynı anda giyinip soyunmamalıdır.

-Farklı kültürler içinde bulunmak çocuk için zenginliktir.

- 3 yaşından sonra çocuklar evde çıplak dolaşmamalıdır.

-Ansızın yaşanan istenmeyen olaylar, mahremiyet eğitimi için fırsat bilinmelidir.

-2 yaşından sonra çocuk anne yatağından adım adım ayrılmalıdır.

-Ebeveynlerin çocuklarıyla sarılıp kucaklaşması, öpüşüp koklaşmasında bir mahsur yoktur.

-Çocuk herhangi bir sebepten anne yatağına geldi ise direkt reddetmemelidir.

-4 yaşından sonra çocuklar aynı yatakta yatmamalıdır.

-7 yaştan sonra çocuk tek başına yatmalıdır.

-Çocuğun 7 yaşından önce akrabalarda kalması tavsiye edilmez.

-Aynı odada yatmak gerektiğinde, anne babalar çocukları paylaşarak yatmalıdır.

-Aile bireylerinin iç çamaşırlarıyla evde dolaşması doğru değildir.

-Kardeşlerin odası 7 yaşından sonra ayrılmalıdır.

-Odanın paylaşılması gerektiği durumlarda ayrı odada giyinilmelidir.

-Anne babanın odası, özel anlar dışında sürekli açık olmalıdır.

-Abartıya kaçmayan sevgi içerikli davranışlar çocuk için faydalıdır.

-İstenmeyen durumlarla karşılaşıldığında ani tepkiler vermek, olayın kalıcı izler bırakmasına sebep olur.

-Özel eşyaları merak eden çocuğa ayrıntıya girilmeden cevap verilmelidir.

-Çocuk tuvaletin özel bir ihtiyaç olduğunu öğrenmelidir.

-Kıyafetler herkesin içinde değiştirilmemelidir.

-Yanlış davranışların üzerinde durulmadan yanlış olduğu eylem diliyle anlatılmalıdır.

-Çocukların toplu olarak cinsel bilgiler edinmesi doğru değildir.

-Çocuğun kardeşinin olacağını erken haber alması kardeş kıskançlığına sebep olabilir.

-Doğum şeklini çocuğa izah etmek gereksiz ve anlamsızdır.

-Çocuğun ilk konsantrasyonu, dikkat dağınıklığının önlenmesinin ilk adımı emme ile kurulan bağa dayanır.

-Çocuk anne göğsüne dokunarak emme sürecini sonlandırır.

-4 yaştan itibaren kendi cinsiyetine ait tuvaleti kullanması cinsel kimlik kazanımına katkı sağlar.

-Sünnet için en ideal yaş, çocuğun doğduğu andan itibaren geçecek ilk 3 aydır.

-Sünnet merasimlerinin çocuğa pedagojik bir katkısı yoktur.

-Çocuğun duygusal ihtiyacını karşıladıktan sonra ebeveynin yanından ayrılmak isteğine saygı duyulmalıdır.

-Seni oğluma/kızıma alacağım sözü yanlış bir sevgi gösterisidir.

-Çocuk tekme tokatla sevilmez, güçlenmez.

-Çocuğu zorlayarak iradesini kırmak kişilik gelişimine zarar verir.

-Anne babalar kendileri önceden izlemedikleri filmleri çocuklarına izletmemelidir.

-Cinsel içerikli görseller çocukta uyarılma oluşturabileceğinden sakıncalıdır.

-Anne baba çocuğun okuduğu kitabı içeriğini mutlaka gözden geçirmelidir.

Erkek çocuklarının ergenliğe girmeden önce bilgilendirilmesi doğru değildir.

-Kız çocukların ergenlik öncesi yaşayacağı değişiklikler hakkında bilgilendirilmedir.

-Çocuğun kendine saygısının devam etmesi için cinsel yakınlaşmalara karşı korunaklı durması anlatılmalıdır.

-Her kız erkek arkadaşlığını cinsellik penceresinden yorumlamak yanlış bir bakış açısıdır.

-Gözetleme davranışı ergenlik döneminde cinsel motivasyondan kaynaklanabilir.

-Çocuk dışlanmışlık hissettiğinde anne babasının neden birlikte yattığını sorgular.

-Çocukta cinsel içerikli davranış değişikliği varsa, çocuk farklı faaliyetlere yönlendirilmelidir.

-Anne yatağında yatma çocuğu eşcinsel yapmaz.

-Eşcinsel eğilimde en doğru yöntem, ONARIM terapisidir.

-Çocuğu tacizden koruyan en güçlü faktör, içindeki öfke duygusudur.

-Taciz şiddet de içerdiğinden erkek çocuklar da potansiyel mağdurdur.

-Tacizin en yoğun olduğu yaş grubu 6-7 yaş grubudur.

-Tacize uğrayan çocuk gibi ailesi de psikoterapi almalıdır.

-Tacizin önlenmesi için en önemli eğitim şekli Mahremiyet Eğitimi’dir.

Cezasız Eğitim

Tanıtım

Birçok yetişkin cezasız çocuk eğitimi olamayacağına inanır...
 
Çocuğun neyin doğru, neyin yanlış olduğunu öğrenebilmesi için ceza ve mükâfatın iyi bir eğitim yöntemi olduğunu düşünür.
 
“Ceza kötü bir şey olsaydı, çocukken cezalandırılan bizler de kötü insanlar olurduk” der.
 
Ceza insanı kötü biri yapmaz belki… Ama hiperaktif yapar… Şımarık yapar… Yılışıklaştırır… Öfkeli hale getirir… Eşi ile bağ kuramaz, çocuğu ile oynayamaz biri yapar…
 
Ceza bir eğitim aracı değil, bir aşağılama davranışıdır... Çocuk aşağılanarak değil, ancak değerlilik hissiyle kişiliğini geliştirir…
 
Pedagog Adem Güneş, Cezasız Eğitim’de çocukluktan yetişkinliğe kişilik gelişimini inceliyor. Baskı, zorlama ve cezanın çocuğun kişiliğine nasıl yansıdığını gözler önüne seriyor.
 
Cezasız Eğitim, çocuk eğitimine bakış açınızı kökten değiştirecek bir eser…

İçindekiler 

BİRİNCİ BÖLÜM / ÇOCUK EĞİTİMİNDE CEZA ..........................................…....11

Çocuk Eğitiminde Ceza................................................................................................13

İhtiyaç.......................................................................................................................... 29

İhtiyaçların Koşullu Giderilmesi.................................................................................. 35

Çocuğun Özgürlük İhtiyacı ......................................................................................... 45

His ve Duygu .............................................................................................................. 61

Edilgenlik Hisleri ........................................................................................................ 71

Duyguların Yönetimi .................................................................................................. 77

His Bozukluğu............................................................................................................. 81

1. Gerçeklik ................................................................................................................. 85

2. Kendilik.................................................................................................................... 95

3. Dürtüsüzlük ........................................................................................................... 109

İç Genişliği ................................................................................................................ 117

Sevk Hisleri................................................................................................................ 123

İKİNCİ BÖLÜM / BENLİK ..................................................................................... 135

Benlik......................................................................................................................... 137

Kişilik Bozukluğu ..................................................................................................... 151

1. Evre: Tepkisellik ................................................................................................... 152

2. Evre: Sessizlik ....................................................................................................... 153

3. Evre: Sahte Ben...................................................................................................... 155

Benin Yapısı .............................................................................................................. 157

1. İrade....................................................................................................................... 157

2. Duyarlılık .............................................................................................................. 158

1. Etken-Duyarlı Benlik ............................................................................................ 163

1. Merak ve Sığınma (0-2 Yaş).................................................................................. 175

2. Heves ve Savunma (2-4 Yaş) ................................................................................ 193

3. İstek ve Uyum (4-6 Yaş)........................................................................................ 201

2. Etken-Duyarsız Benlik........................................................................................... 221

I. Mimiksizlik ............................................................................................................ 225

II. Tiz Ses .................................................................................................................. 226

III- Oyalanma Davranışları ....................................................................................... 231

1. Hırslanarak Duyarsızlaşma ................................................................................... 238

2. Hissizleşerek Duyarsızlaşma................................................................................. 242

Duyarsızlıkta Çözüm Önerisi..................................................................................... 244

3. Edilgen-Duyarsız Benlik........................................................................................ 251

Onarıcı Unsurlar......................................................................................................... 260

4. Edilgen-Duyarlı Benlik ......................................................................................... 265

ÖZETLE ................................................................................................................... 279

Cezasız Eğitim Nasıl Olur?........................................................................................ 283

1. Çocuk Eğitimi, Ebeveynin ONARIMıyla Başlar...................................................... 283

2. Mesafe Koymak Yerine Bağlanmak ..................................................................... 284

3. Baskı Yerine Kararlılık ......................................................................................... 284

4. Sabır Yerine Genişlik ............................................................................................ 284

5. Yönetmek Yerine Eşlik Etmek.............................................................................. 285

6. Mükemmeliyetçilik Yerine Doğallık .................................................................... 285

7. El Âlem Yerine Kendilik....................................................................................... 286

8. Öğrenme Yerine Edinme ...................................................................................... 287

9. İkaz Etmek Yerine Görmezden Gelmek ............................................................... 287

10. Olgunlaştırmak Yerine Çocuklaşmak ................................................................. 288

ÇOCUK EĞİTİMİNDE CEZA 

Ceza veren kişi, bir süre sonra cezayla davranışını düzeltmeye çalıştığı kişiyi sürekli yönetmek, yönlendirmek ve kontrol etmek gibi çılgınca bir kısır döngüye girdiğini fark edemez. Böyle bir kısır döngüye giren kişi bir süre sonra baskı ve kontrolü bıraksa sanki her şey rayından çıkacakmış gibi kaygılanır...

Psikoloji bize öğretti ki, insanoğlunun en anlamsız çabası, “bir başkasını kontrol altında tutma çabası”dır. Çünkü insan, özgürlüğe yatkındır... Kontrol altında tutulmaya çalışıldıkça hırçınlaşır, agresifleşir, kişiliği bozulur, sınır dışı davranışlara yönelir.

Çocuk eğitiminde doğru bakış açısı, çocuğu kontrol altında tutmak, onu yönetmek değil, onun kendisini adım adım yönetebilmesine yardımcı olmaktır. Çocuğunu yönetmek üzere sürekli denetçi bir rol üstlenen anne babalar, bir süre sonra bunun imkânsız olduğunu fark edeceklerdir... Bu fark edişe kadar geçecek zaman, çocuk ile ebeveyn ilişkisini yıpratmakla kalacaktır...

-Çocuğu ceza ile yetiştirmeye çalışmanın sonucu koca bir hayal kırıklığıdır.

-Ceza ile yetiştirilmiş kişilerin yetişkinlik yıllarında cezasız eğitimin mümkün olduğuna inanması neredeyse imkânsızdır.

-Ceza, alanı da vereni de tükenmişliğe düşürür.

-İnsanoğlunun en anlamsız çabası, “bir başkasını kontrol altında tutma çabası”dır.

-Çocuğunu korumak için sürekli kol kanat geren anne babaların çocukları, güçlü gibi görünseler de derin kaygılar edinmiştir.

-Ceza verenin niyeti ne olursa olsun, sonuçta ceza çocuğu incitir ve aşağılar.

-Ceza, aşağılama içerdiği için bir şiddet eylemidir.

-İtaat, iç direncin susması ile oluşan bir “edilgen davranış”tır.

-Ceza, değersizlik hissi üzerine kurgulanmış bir eğitim yöntemidir

İHTİYAÇ 

İhtiyaç, yokluğunda eksikliği duyulan, giderildiğinde rahatlama hissi oluşturan her şeydir. Gelişimin temel itici gücüdür. Çocuğun her gelişim döneminde yeni yeni ihtiyaçları olur. Maria Montessori bunu “duyarlılık dönemleri” diye adlandırmaktadır.

Montessori’ye göre, çocuğun duygu dünyasında belirli zamanlara bağlanmış “iç uyaranlar” vardır. Bu uyaranlar vakti geldiğinde harekete geçer, bir “itici güç” oluşturur. İhtiyaçlar, “vaktinde, yeterince ve koşulsuzca” giderildiğinde ruhsal bir rahatlama, genişlik hali oluşur. Giderilmeyen veya koşula bağlanan ihtiyaçlar çocuğu gerginleştirir, huzursuzlaştırır, ihtiyacını gidermek için saldırgan tavırlar içine sokar.

-İhtiyaç, yokluğunda eksikliği duyulan, giderildiğinde rahatlama hissi oluşturan davranışlardır.

-İhtiyaçlar, “vaktinde, yeterince ve koşulsuzca” giderildiğinde ruhsal bir rahatlama, bir genişlik hali oluşur.

-İhtiyaçlar koşulsuzca giderildiğinde ruhsal rahatlama, ardından da ihtiyacını gideren kişiye karşı bir yakınlık hissi gelişir.

-Yetişkinlerin çocuklardan hissettikleri birçok rahatsızlığın kökeni kendi çocukluk yıllarında gizlidir.

ÇOCUĞUN ÖZGÜRLÜK İHTİYACI 

Birçok ebeveyn çocuklarını ne kadar erken eğitirlerse o kadar iyi olacağını düşünür. Hayatın bir yarış olduğuna inanırlar, öne geçme çabası sergilerler... Başkalarının çocuklarının kaç kelime, kaç hece öğrendiğine dikkat edip kendi çocuklarının onlardan geri kalmaması için yoğun çaba harcarlar...

Halbuki çocuğun ilk 4 yılı eğitim çağı değil, özgürlüklerini doyasıya yaşayarak kendini geliştirdiği çağdır... Bu çağda çocuk, ihtiyaçlarını değişik yollarla haber verir ve bunların giderilmesi için ebeveyninden yardım ister... Bu, kimi zaman ağlamak, kimi zaman da mızırdanmak şeklindedir. Çocuğun ağlamalarına karşılık vermek, ona taviz vermek değil, ihtiyaçlarını gidermektir. Hiçbir çocuk sebepsiz ağlamaz, mızırdanmaz.

-Çocuğun ilk 4 yılı eğitim çağı değil, özgürlüklerini doyasıya yaşayarak kendini geliştirdiği çağıdır.

-Çocukluk yıllarını duygularını bastırarak geçiren kişiler iş hayatında ve sosyal ilişkilerde oldukça başarılı görünürler.

-Birçok çocuk duygu dünyasında yaşadığı olumsuzluklar nedeniyle ‘davranış bozuklukları’ sergiler.

-Çocuk, duygu dünyasında bir iyilik hali yaşıyorsa yemesi düzenlidir, uykusu kalitelidir, fizyolojik gelişimi yerindedir.

-Çocuk duygu dünyasında bir iyilik hali yaşıyorsa, sosyal gelişimi yerindedir.

-Çocuk kendini iyi hissetmiyorsa, sosyal ortamlarda bulunmaktan keyif almaz, insanlarla iletişimi sağlıklı yürümez.

-Gelişimin devamlılığı iç motivasyona bağlıdır

-“Öğrenme” heyecan verici bir iç motivasyonla gerçekleşir

-Çocukluk yıllarında psikolojik şiddet gören kişiler, yetişkin olduklarında bir problemle karşılaştıklarında hemen bıkkınlık yaşarlar.

HİS VE DUYGU 

Psikolojik sorunların kökeni hislerdir. Kişinin yönetmekte zorluk çektiği olumsuz hislerin artmasıdır. Hislerin güçlenip duyguya dönüşmesi ve artık yönetilemez hale gelmesidir.

-Pedagojide his; ötekinin bireyin üzerine bıraktığı “ruhsal hal”dir.

-Hisler yoğunlaştığında duyguyu oluşturur; duygu, his yoğunlaşmasıdır

-Çocukluk çağında akılcı yorumlama devrede değildir.

-Çocuğun kendisiyle ilgili algısına “Ben Algısı”, kendinin dışarıdan nasıl göründüğü ile ilgili algıya da “Sosyal Ben Algısı” denir.

-Çocuğun kişilik gelişimini önemseyen yetişkinler öncelikle kendi duygularını onarmaları gerektiğini bilirler.

-Sevginin eğitim aracı olarak kullanılması “edilgenlik hisleri”nin oluşmasına sebep olur.

-Yetişkinlerde bağımlılık, çocuk yıllarında giderilmemiş ihtiyaçların giderilme çabasıdır.

-Çocukluk yıllarında zarara uğratılmış duyguların onarılması mümkündür.

-Çocuk anne babasının yanında kendini ne kadar değerli hissederse, çevresi ile ilişkileri o denli kaliteli olur.

-Yetişkinin, yaşadığı hisleri objektifiğini bozmadan, sunileştirmeden (üzerinde herhangi bir akılcı işlem yapmadan) çocukla paylaşması gerçekliktir.

-Gerçek duygularla ortaya çıkan davranışlar çocuğun kendini güvende hissetmesini sağlar.

-Suni davranışlarda süreklilik olmaz.

-Yetişkinin çocukla ilişkisinde ‘kendilik hali’ taşıması, çocuğun kişilik gelişiminin temel faktörlerindendir.

-Kendilik, kişinin duygularında başkalarının tesirini değil, kendi hislerini barındırıyor olması halidir.

-Düşünce ve duygularında başkalarının tesirini taşıyan kişi gerçek kendiliğe erişemez.

-Objektifik ve sakinlik ‘gerçek kendiliğin’ en belirgin iki özelliğidir.

-Ebeveynler kendi duygularını onarmadıkça çocuklarını gerçek kendiliğe eriştiremezler.

-Mükemmeliyetçilik, her ne kadar kulağa hoş bir kelime gibi gelse de sorunlu bir kişiliği tanımlar.

-Ne kadar kamçılanırsa kamçılansın hiçbir at doğada özgürce koşan bir atı geçmeyi başaramayacaktır.

-Gerçek kendiliğe erişmek ancak kişinin ‘dürtüsel’ yanlarından kurtulmasıyla mümkündür.

-Gerçek kendilik bireyin başkaları ne der diye kendini sınırlandırması değil, başkaları olmadan da kendi sorumluluğunu taşıma becerisidir.

-Dürtüler, çocukluk yıllarında edinilir, yetişkinlik yıllarında problem haline dönüşür.

-İnsanın geçmişte edindiği olumsuz hisler onu kötü biri yapmaz belki, fakat yetersiz bir ebeveyn yapar.

-Çocuğa karşı sabır bir tür pasif şiddettir; ebeveynler çocuklarına karşı sabırlı olmayı değil, genişlemeyi öğrenmelidir.

-İç genişliği, insan ruhunun çocukluk yıllarında elde edilen en önemli kazanımıdır.

-Çocuk, duygusal ve fiziksel gelişimi için neler yapması gerektiğinin şemasını içinde taşır.

-Bebekler tensel temasa olumlu mimikler sergiler, tebessüm ederler. Bu tatlı mimikler yetişkini dokunmanın devamını getirmeye iter.

-Bir yaşından küçük çocuklar, acıktığı zaman ağlar, ancak bu ağlama acıktığı için değil, korktuğu içindir.

-Sevk hisleri, adım adım çocuğu ‘mizacına’ uygun bir kişilik inşa etmeye yönlendirir.

-Sevk hislerinin birinci görevi, çocuğa insan fıtratının özelliklerini kazandırmaktır.

-Sevk hislerinin ikinci görevi, bir fıtrat üzere yaratılan çocuğun mizacını ortaya çıkarmaktır.

-Çocuk eğer sevk hisleriyle bir ilgi alanına odaklanıyor ve saatlerce sıkılmadan onunla meşgul oluyorsa, muhtemelen o sahada mizacına ait özellikler geliştiriyordur.

BENLİK 

Benlik, bireyin taşıdığı tüm duyguların bir araya gelmesiyle oluşan karmaşık bir yapıdır. Onlarca duygu bir arada bulunarak bu yapıyı oluşturur. Benlik, pozitif ve negatif duyguları aynı yapı içinde barındırır. Kişinin hakim duyguları negatifse, bu kişinin “benliği” sürekli negatif duygulardan beslenir. Hayata karamsar bakar. Her olayın olumsuz yanını görür. Mutlu olsa da içinde derin bir mutsuzluk vardır. Değer görse de kendisinin değersiz olduğunu hisseder... Her şey yolunda gitse de bunun uzun sürmeyeceğini hisseder... Sevilse de sevilmiyormuş gibi hisseder... Güvenli bir yaşamı olsa da güvensizlik hisseder...

-Çocuğu bozan dört negatif his vardır; değersizlik, yetersizlik, suçluluk ve ürküntü.

-Kişilik, bireyin duygusal yanını ifade eden davranışlar bütünüdür.

-Kişinin sahip olduğu duyguların çoğu pozitifse ‘benliğin’ hakim duygusu pozitiftir.

-Sahte ben, çocuğun davranışlarının kendi duygularına ait hislerden değil, çevresinin kendinden istediği davranışlardan oluşmasıdır.

-Taklit ve alışkanlık bozuklukları hariç olmak üzere, duygusal kökeni bulunan bütün davranış bozuklukları kişilik bozukluğunun çocukluktaki parçasıdır.

-İrade; benliğin bir davranışı sürekli ve farkındalıkla yapabilme gücüne erişmesidir.

-Duyarlılık, içsel seziş yeteneğidir; duygu ile zihnin birlikte çalışma becerisidir.

-Gelişimi normal düzeyde devam eden benliğin duyarlılığı yönetebilecek kadar etken bir iradeye sahip olması gerekir.

-Zarara uğratılmamış çocuk beninde daima etkenlik duyarlılıktan öndedir.

-Ağlamalarına karşılık verilmemiş çocuk, bir süre sonra ağlamayı keser, “duyarlılığını bastırır”, sevk hislerini duymamayı öğrenir.

-Ödevini yapmamış bir çocuğun öğretmenine kendini ifade etmek için kurduğu cümleler, iradesinin bir ürünüdür.

-Gelişimsel ihtiyaçlar çocuğun sevk hisleri tarafından oluşturulur.

-Çocuğun iradesini kıran en belirgin yetişkin davranışı, ceza ve mükâfat ile kendi iç motivasyonunun kaybettirilmesidir.

-Çocuk, ancak iradesi duygularını yönetebileceği sırada iradi davranış sergileyebilir.

-Etkenlik, sadece çevredeki insanların yönetsel tutumları karşısında onların güdümüne girmemeyi değil, aynı zamanda kendi iç dürtülerini yönetebilmeyi de beraberinde getirir.

-Benliğin etken bir yapı kazanmasında 0-6 yaş dönemi oldukça önemlidir.

-Çocuğun duyarlılığı sevk hislerinin devamlılığına bağlıdır.

-Duyarlılığın oluşturduğu keşif, çocuğu benzer bir davranış yapmak üzere iradesini kullanmaya yönlendirir.

-Her yeni heyecan, bir sonraki keşfi yapmak için iradeye güç verir.

-Çocuğun merak hisleri ile gerçekleştirdiği öğrenme çabaları engellenmez ve desteklenirse, duyarlılıktan kaynaklanan etkenliği geliştirilmiş olur.

-Çocuk, eşyaya nüfuz ettikçe ve eşyayı dilediği gibi yönetmeyi öğrendikçe derin bir güçlülük ve bu güçlülükle gelişmiş bir irade ortaya koyar.

-Her olumsuz duygu karşısında sığınılabilecek bir limanının olması, merak duygusuyla gelişen iradenin ‘sürekliliğini’ sağlar.

-Kaygı ve korku yaşadığı sırada güvenli bir limanının olması, çocuğa duygusal bir yetenek de kazandırır.

-Yüzme öğretirken en önemli metot çocuğun kendini ‘sığınaklı bir limanın yanında’ hissetmesidir.

-Çocukluk yıllarında sığınma duygusunu tatmamış kişiler yetişkinlik yıllarında bu duyguya yabancılık çeker, kendilerini güvenli bir liman olarak eşlerine bırakamazlar.

-Kaşık tutma hevesi olan çocuğun ağzına kaşık uzatmak, onun iradesini kırdığı gibi savunma davranışının oluşmasına da sebep olur.

-Çocuğun sınırlarına saygı duymamak, onun duyarlılığına saygısızlık olduğu gibi, geliştireceği iradeye de engel olmak demektir.

-Çocuğun denemeler yaptığı alana müdahale etmek onda savunma davranışı oluşturur.

-Akıl, çocuğun duyarlılığı karşısında iradesini güçlendirmek üzere ona destek olur.

-Lezzet alma, çocuğu yemeğe karşı istekli kılan motivasyonlardan biridir.

-Anne babalar çocuklarından ancak onların yapabileceği kadar bir eylem istemeli, çocuğun yapabildiği kadarın onun iradesini de geliştireceğini unutmamalıdırlar.

-Duyarlılık ve etkenlik inşasında zarara uğratılmamış bir çocuktan beklenen şey, duyarlılığını kaybetmeden sağlıklı iletişim kurabilmesi, kendini ifade etmekten de keyif almasıdır.

-6 yaş öncesi çocuklarda dış dünyaya karşı güvensizlik oluşturmak, duyarlılığı zarara uğratır.

-Aile içinde yaşanan sorunlara çocuğu bastırarak değil, eşler arasındaki sorunları çözerek çare bulunmalıdır.

-Çocukluk döneminde oluşan duyarlı benlik yapısı, yetişkinlik döneminde kişinin kendiyle, çevresiyle ve evrenle barışık olmasını sağlar.

-Duyarsızlığın en önemli belirtisi mimiksizliktir.

-Çocukluk yıllarında geliştirilen kaygılar ve savunma ihtiyacı kişinin ses tonunu inceltir.

-Ses, kaygı yaşayan bireyin en güçlü savunma aracı olduğu için duyarsızlık geliştirmeye başlayan çocukların kaybettiği ilk ‘gerçek kendilik’ parçasıdır.

-Duygusal ihtiyaçlarını karşılamakta zorluk çeken çocuklar, oyalanma davranışlarına yönelirler.

-Çocukluk yıllarında duygularını kullanmayı öğrenmemiş birçok yetişkin, evliliğinde sürekli bir oyalanma aracına ihtiyaç duyar.

-Başarılı birçok kişi başarıyı, duygularını bastırmak için bir araç olarak kullandığını fark etmez.

-Sağlıklı kişilik yapısına sahip olan bireyler iş hayatında olduğu kadar duygusal ilişkilerinde de başarılıdırlar.

-Hırslanarak kendini duyarsızlaştıran kişilerin ortak özellikleri hızlanmak ve ellerini sürekli meşgul etmek üzere bir arayışa girişmektir.

-Sağlıklı benlik yapısının en belirgin özelliği, bireyin biyolojik ritminin düzenli olması, sakin bir fizik yapısına sahip olmasıdır.

-Hissizleşerek duyarsızlaşmayı başarmış kişilerin buldukları oyalanma araçları genellikle romantiktir.

-Ceza devam ettikçe, şiddet çocuğu tehdit eden bir unsur olarak kaldıkça, çocuğun duyarlılaşmasını beklemek imkânsızdır.

-Çocuğun baskın ortamdan kurtulduktan sonra sergileyeceği anormal davranışlar artsa da bir süre sonra bunların normal düzeye geleceği bilinmelidir.

-Edilgenduyarsız benlik, genellikle ebeveyn ihmaline uğrayan çocukların geliştirdikleri bir benlik yapısıdır.

-Edilgenduyarsız kişiler, his alışverişini duyarsız yanlarıyla kapattıkları için lezzet ve haz almaları normal seviyenin altındadır.

-Edilgen yanları, çevredeki kişilerde onlardan zarar gelmeyeceği izlenimini uyandırır.

-Edilgenduyarsız kişilerin en belirgin özelliği, birlikte hareket ettikleri insanlarla uyum içinde olmalarıdır.

-Edilgen ve korkak yanları kendilerini emniyetsiz hissettireceğinden herkesle iyi geçinmeye çalışırlar.

-Edilgen duyarsız benliğin çocukluk yıllarındaki temel duygusu değersizliktir.

-Bir çocuğun, alacağı cezadan korkarak ödevini yapması, öğretmenin gözüne girebilmek için sürekli el kaldırması, bakışlarıyla öğretmenden ilgi beklemesi öğretmeni memnun etmemeli, aksine üzmelidir.

-Çocuk sadece davranışlarında değil duygularında da mutlak özgürlüğü yaşamalıdır.

-Hırs, kin, öfke, nefret gibi duygular edilgen duyarlı benlik yapısında gözlemlenmeyen duygulardır.

-Edilgenduyarlı çocukların yetişme sürecinde ebeveyn tavrı genellikle kararsızdır.

-Edilgenduyarlı kişiler yüksek duyarlılıkları ve gelişmemiş iradeleriyle çevrelerinde algıladıkları problemler karşısında kendini yönetici bir tavır sergileyemezler.

-Verici yanları, yoğun empati kuran tavırları, ilişkileri kırmadan yönetmeye çalışma tutumları, edilgenduyarlı kişilerin sevgiyle karşılık bulmasına sebep olur.

-Edilgenduyarlı benlik yapısındaki kişilerin yüksek derecede haz arayışları, heyecan ve coşkuya karşı zaafarı vardır.

-Kuralcılıkları; zayıf kişiliklerinin güven arayışı, kurallar içinde netlik bulmaları ve böylelikle kendilerini emniyette hissetme ihtiyaçlarının sonucudur.

-Kendisine verilen sorumlulukları yerine getirmediğinde zarara uğrayacağına dair hatıralar, bu kişileri farkındalığı düşük bir sorumluluk duygusuna iter.

-Çocuğun bir yandan ailesi tarafından sevildiğini hissetmesi, diğer yandansa o sevildiği ailesi tarafından aşağılanması edilgenduyarlı benlik yapısının oluşmasına neden olur.

Cezasız Eğitim -2

Tanıtım

Çocuk bir türlü söz dinlemiyor, kardeşine kötü davranıyorsa… Ödevini yapmıyor, okuldan sürekli şikâyet geliyorsa… Aile içindeki sorumluluklarını yerine getirmiyor, yetişkinlere saygısızlık yapıyorsa… “Bu davranışların karşılığını görmeli,” deyip cezalandırmalı mı? Yoksa “Artık baş edemiyorum,” diye ilaca mı başlamalı? Kızarak, azarlayarak, ceza vererek çocuğun davranışları düzeltilebilir mi? Yoksa ceza, yetişkinin çaresizlik gösterisi midir? Evet, ceza bir eğitim aracı değil, bir aşağılama davranışıdır…

Cezasız Eğitim kitabında çocukla çatışmanın onun kişilik gelişimini nasıl etkilediğini, tepkisel hale getirdiğini, öfke kontrolünü bozduğunu... Cezanın kısa vadede işe yarasa da uzun vadede çocuğa değersizlik hissi yaşattığını ayrıntılarıyla anlattık.

Peki, kızmadan, ceza vermeden çocuk eğitimi olur mu? Olursa nasıl olur? Cezasız Eğitim 2’de işte bu soruların cevabını aradık. Pedagog Adem Güneş, Cezasız Eğitim 2'de ‘öğrenme’ yerine, ‘edinmeyi’ tarif etti. Edinebilmek için ‘merak-heves-istek’ üçlüsünün önemini anlattı. ‘Kalıcı Öğrenmenin Üç Derinlik Boyutu’na değindi. Çocuğun kişilik gelişimini önemseyen anne babalar ve eğitimcilerin bakış açısını değiştirecek bir kitap…

İçindekiler 

İTHAF   .......................................................................................................................... 4

Sevgili Babama ve İlkokul Öğretmenime....................................................................... 4

GİRİŞ ....... ......................................................................................................................7

Ayı Terbiyecisi……........................................................................................................ 7

BÖLÜM I EDİNEREK ÖĞRENME

Öğrenme Zihinsel Bir Faaliyet Değildir........................................................................ 10

1- Edinerek Öğrenmede “Biyolojik Ritim”................................................................... 15

2- Edinerek Öğrenmede “Güvenli Bağ”........................................................................ 17

3- Edinerek Öğrenmenin 3 Derinlik Boyutu.................................................................. 19

4- Edinerek Öğrenmede “Tekrarın Önemi”................................................................... 21

5- Edinerek Öğrenmede “Eylem Dili”........................................................................... 23

6- Edinerek Öğrenmede “Merak, Heves, İstek” Üçlüsü................................................ 25

Edinmenin 3 Sihirli Anahtarı......................................................................................... 27

Zorlama Olmadıkça Çocuk Öğrenmez mi?................................................................... 29

Bir Hatıra: Bazı Kayıplar Sınav Kaybından Acıdır....................................................... 31

İletişim Becerisi   .......................................................................................................... 34

Kaliteli İletişim Nedir? ................................................................................................ 36

Bir Hatıra: Çocuğa Değer Vermek Bir Lütuf Değildir.................................................. 43

Eğitim Bireyi Ya Sersemleştirir, Ya Özgürleştirir.......................................................... 46

Başarısız Çocuk Değil, Hitap Edilememiş Çocuk Vardır.............................................. 49

Okul Ödevi Bir Zorunluluk Mudur?............................................................................. 52

Eğitimden Kopan Çocuk Aileden de Kopar.................................................................. 57

BÖLÜM II ÇOCUKLARDA DAVRANIŞ EĞİTİMİ

Kendinlik Bozukluğu ................................................................................................... 60

Taklit, Özenti ve Mizaç Tetiklenmesi............................................................................62

Mizaç Tetiklenmesi Nedir?  ..........................................................................................64

“Mimiksizlik”  ...............................................................................................................66

“Duyarsızlık”.................................................................................................................69

Buyurucu İç Kılavuz. ....................................................................................................72

Çocuk Zihninin Savunması Yoktur................................................................................74

Pedagojik Tik ve Duygusal ONARIM............................................................................. 76

“Akıllı Uslu Çocuk” Gerçek Değil Bir Mitolojidir...................................................... 78

Ergenlik Dönemi Problem Dönemi Midir?.................................................................. 80

Çocuklarda Problem Çözme Yeteneği.......................................................................... 82

Öne Geçme Çabası ...................................................................................................... 94

Engellenen Çocuk Hırçın Olur..................................................................................... 96

Şiddet Şiddetin Mayasıdır ........................................................................................... 99

Var Olamamama Hırçınlığı........................................................................................ 103

Aşırı İlgi ve Edilgen Kişilik....................................................................................... 108

Kendi Kendine Oyun Bazen Problem İşaretidir......................................................... 110

Çocuklarda Düzen Alışkanlığı.................................................................................... 112

İletişimi Kopuk Çocuklar Depresyona Daha Yatkındır.............................................. 115

Para Biriktirme Alışkanlığı........................................................................................ 118

Çocuk 7’sinde Neyse 70’inde O Mudur?................................................................... 121

Bir Gözlem: Büyük Gemi Geçiyor............................................................................ 124

Çocuk Çocukluğunu Yaşadıkça Mutludur................................................................. 126

Çocuklukta Yalan Korkunu Ürünüdür....................................................................... 129

BÖLÜM III

ÇOCUKLARDA İNANÇ EĞİTİMİ.......................................................................... 132

İnanç Eğitiminin Temel Prensipleri............................................................................ 132

İnanç Eğitiminde Sebep-Müsebbip İlişkisi................................................................ 136

Korkutularak Din Sevdirilmez................................................................................... 137

Çocuk, Ebeveyninin İnancını Ne Zaman Terk Eder?................................................. 140

Kur’an Eğitimi İçin Birkaç Pedagojik Tavsiye.......................................................... 142

Sızıyı Kaybetmeyecek Kadar Acıya Temas............................................................... 144

Bir çocuk 7’sinde ne ise 70’inde de o mudur?

İnsan yaşamının en önemli dönemi çocukluk yıllarıdır.

Zira çocukluk, “hislerin” oluştuğu dönemdir.

Hisler, bir kişinin kişiliğini oluşturan en temel dürtü kaynağıdır.

Mesela, çocukluk yıllarında kendisine “saygıdeğer” olarak davranılmamış, kimi zaman küçük düşürülmüş, kimi zaman aşağılanmış ve ihmale uğratılmış bir çocuğun içinde “değersizlik hissi” oluşur. Böylesi bir hissin oluştuğu kişi, yıllar da geçse, içindeki bu histen kurtulmayı kolay kolay başaramaz.

Zira hisler kalıcıdır, söküp atılması oldukça zordur.

Hisler, kişinin huyunu oluşturur. Huyun kontrolü, aklın elinde değil, “duyguların” elindedir. Duygular hislerin artık şekle bürünmüş halidir.

Çocukluk döneminde “güvensizlik” hissi oluşmuş olan bir kişi, yetişkinlik döneminde kimseye kolay kolay güvenemez. Böylesi bir kişinin siz ne kadar aklına hitap etseniz ve güven dolu sözler söyleseniz de o kişinin “duygularını” değiştirmedikçe güvensizlik hissini yok edemezsiniz. Bir kişinin duygularının değişmesi ancak kendisine hitap eden kişiye “tam bir güven” duyması ile olur.

Yetişkinlik yıllarındaki psikolojik problemlerin birçoğunun kaynağı çocukluk hatıralarından edinilen böylesi hislerdir.

Kurtulunamamış hisler kişide psikolojik problemlere yol açar…

Çocuk zihni savunmasızdır.

Bir yetişkin çocuğa nasıl davranıyorsa, çocuk, kendisinin öyle davranılması gereken biri olduğuna inanır.

Kendisine yapılan kötü muameleyi, o yetişkinin insana “saygısızlığı” olarak değil, kendisinin “saygıya değmeyen biri” olduğundan kaynaklandığını zanneder.

Bu yüzden bir ebeveyn çocuğuna ne kadar kötü davranırsa davransın, çocuk ertesi gün yine de kendisine kötü davranan ebeveyninin yanına sokulur, ona yaranmak için “şımarmaya, yılışmaya” başlar. Bu, ebeveynine ihtiyacı olduğu için bir çıkar arayışı değil, değersiz olan kendisini ebeveynine yeniden kabul ettirme çabasıdır.

Bir anne kızgınlık anında çocuğunu “Geri zekâlı mısın nesin sen de be!” diye aşağılasa, bu sözü işiten çocuk daha çok gülmeye ve yılışmaya başlar.

Aslında bu bir çocukluk dramıdır.

Zira burada çocuk, annesinin kendisine hakaret ettiğini düşünmez, kendisinin aslında gerçekten geri zekâlı biri gibi olduğuna inanır.  Ve geri zekâlı olan kendisini annesine sevdirmek için ekstra bir “sevimlilik” çabasına girişir, daha çok hoplar, daha çok zıplar, dil çıkartır, güler… Bu durum çocuk açısından kendini sevdirme çabası olsa da, yetişkin için çoğu defa çocuğun şımarması olarak yorumlanır…

Eğer çocuğun davranışlarının temelinde yatan hisler ebeveyni tarafından doğru olarak algılanmaz ve o hislerin ONARIMı için gerekirse çocuktan özür dilenmez ise çocuktaki bu hisler bir süre sonra kalıcı hale dönüşür.

Kendisinin geri zekâlı gibi olduğuna inanan bir çocuk, artık okulda da garip garip davranışlar sergiler, derste öğretmenini, teneffüste arkadaşlarını bunaltır… Aslında böylesi durumlarda çocuğun aradığı şey “değerlilik hissidir”. Ve bunu o çocuğa kim verirse, çocuk onunla sükûnete erer.

Bütün bu hislerin en yoğun kazanıldığı dönem, 6 yaş öncesi dönemdir. Atalarımız, “Bir çocuk 7’sinde ne ise 70’inde de odur” diye boşuna söylememiş olsa gerek...

 

Pedagojik tik ve duygusal ONARIM

Bir annenin çocuğuna vurması, mutlak manada bir şiddet midir?

Cevap: Hayır…

Bazı eylemler şiddet içerikli görünse de şiddet olarak değerlendirilemez.

Pedagojide, bir davranışın şiddet olarak tanımlanabilmesi için, o davranışın “dürtü”süne bakılır. Dürtüsü “öfke, nefret, kızgınlık, bıkkınlık” gibi olumsuz duygular barındıran eylemler şiddet eylemidir. Dürtüsü şefkat kaynaklı “refleks” davranışlar şiddet görüntüsü barındırsa da şiddet değil, “pedagojik tik”tir.

Bir örnek verelim…

Küçük bir çocuk, sıcak bir sobanın kenarında otururken, elini sobaya uzatsa… Eli yanmak üzere olan bu çocuğun annesi durumu son anda fark etse… Ani bir refleksle çocuğun eline vursa, bu vurma eylemi bir şiddet midir?

Cevabınızı duyar gibiyim, sanırım “hayır” diyorsunuz…

Ancak bu sorunun cevabı o kadar basit değil.

Hem “evet şiddettir” hem de “hayır değildir” diyebilmemiz için o annenin bu davranışının duygusal kökenini görmemiz gerekir.

Şöyle ki: Eğer bu kişi “yeter, bıktım artık senin yaramazlıklarından” diyerek çocuğun eline vurmuşsa, bu vurma eyleminin “dürtüsü” bir “bıkkınlık” barındırdığı için “şiddet” eylemidir...

Ancak bu kişi “aman yavrum, elin yanacak.” diye çocuğa vurursa, bu vurma bir şiddet değil, “pedagojik tik”tir.

Ancak sorun şurada: Bir davranışın “şiddet” mi, “pedagojik tik” mi olduğunu anlamak için, kişinin kalbini yarıp içine giremeyeceğimize göre, bu ayrımı nasıl yapacağız?

Öyle ya, bir öğretmen, öğrencisine tokat attığında, çocuğun velisi “Neden çocuğuma şiddet uyguladınız?” diye sorsa, öğretmen de “O şiddet değil, pedagojik tik” idi derse ne olacak?

Bir eyleme pedagojik tik diyebilmemiz için, o eylemden sonra “duygusal ONARIM” gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılır.  Duygusal ONARIMı olmayan davranışlar, pedagojik tik kabul edilemez...

Peki, duygusal ONARIM nedir?

Yine soba örneğinden yola çıkacak olursak, çocuğu sobada yanmak üzere gören kişinin, “aman yavrum elin yanacak…” diye bir refleks hâlinde çocuğu kurtardıktan sonra, onun korktuğunu hissedip “Tamam, tamam, korkma bir şey yok.”  diye sarılıp teselli etmeye çalışmasına “duygusal ONARIM” denir.

Duygusal ONARIMlar akli değil, fıtridir. Çocukla kurulmuş bir “bağlanmışlığın” ürünü olarak ortaya çıkar. İncitici bir eylemin duygusal acıya dönüşmemesi için şefkat kaynaklı “terapi” davranışıdır.

Pedagojik tik olmayan bir şiddet eyleminde durum farklıdır. Çocuğun eline “Bıktım artık senin bu yaramazlıklarından!” diye vuran kişi, vurma eyleminden sonra, acının duygulara inmemesi için bir çaba içine girmek yerine, genellikle “söylenmeye”, içinde birikmiş “geçmiş zaman kızgınlıklarını” boşaltmaya yönelir. Çocuğu teselli etmek yerine, kendini rahatlatmaya çalışır. Böylece çocuğun acısı fizikte başlar, duygulara doğru iner.

Pedagojide şiddet, duygusal acı verme eylemi olarak tanımlanır. Anne babasından tokat yiyen bir çocuk, yanakları acıdığı için değil, aşağılandığı için ağlar.

Son soru da şu olsun: Kökeni itibari ile olumsuz duygu barındıran bir şiddet eyleminden sonra, pişman olan bir anne baba, pedagojik tikte olduğu gibi duygusal ONARIM gerçekleştirmeye çalışsa işe yarar mı?

Cevap: Evet yarar.

O hâlde, anne babalar, öfkelerini kontrol edemeyip çocuklarına zarar verdiklerinde, kızgınlıklarını uzatıp küsmek, kenara çekilip söylenmek yerine duygularına güç yetirip onların hakkına girmiş olduklarını da hesap ederek sarılmaları, özür dilemeleri, çocukları ile “bağlarının kopmaması” için gerekli olduğu gibi, acının duygulara inmemesi için de üstün bir ebeveyn tutumudur.

Yazarın 17 Şubat 2015 tarihli yazısıdır

Pedagoji Okulu- Çocuklarda Davranış Eğitimi

VİDEO İÇERİĞİ:

 00.01 - 31.28: ÇOCUĞA HİS KAZANDIRMA

 31.29 - 1.04.14: ÇOCUĞA HİS KAZANDIRMA

1.06.22 - 1.17.17: ÇOCUKLARDAKİ  DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI DÜZELİR Mİ?

SORULAR VE CEVAPLAR

1.21.12 - 1.21.34: 19 aylık  oğlum ismine tepki vermiyor bizi kaale almıyor ?

1.22.13 - 1.28.13: Hocam eskiden siz yoktunuz okuduğumuz öğrendiğimiz şeyler hep batı tarzı idi. Peki çocuk iken yaptığımız hataları ergenlikte nasıl halledeceğiz?

1.29.33 - 1.30.00: Oğlum üç yaşında uykusu gelince çok huzursuz oluyor, duygusal yoksunluk içinde oluyor.

1.33.03 - 1.34.44: Hocam oğlum üç buçuk yaşında sakin, uyumlu bir birey, fakat kendisini koruyamıyor, vuruyorlar, bağırıyorlar, itiyorlar  sadece bağırıyor ?

1.34.50 - 1.35.34: İki buçuk yaşındaki oğlum bezinden rahatsız oluyor, ama tuvalete de yapmıyor, henüz tam konuşamıyor. Sizce bezi bırakmaya hazır mıdır?

1.35.40 - 1.36.13: İki yaşındaki kızım konuşamıyor sadece baba diyor normal mi? Her şeyi anlıyor.

1.36.15 - 1.36.32: Hocam psikoloji ve PDR mezunları için eğitim vermeyi düşünüyor musunuz?

1.36.45 - 1.37.37: Dört buçuk yaşında oğlum her gördüğünü istiyor, nasıl davranmalıyım?

1.37.37 - 1.38.12: Yedi yaşında kızım,çok sinirli kardeşine sürekli bağırıyor ne yapmalıyım?

1.38.26 - 1.39.16: Duyarsız öğretmenlerden çocuklarımızı nasıl koruyacağız?

1.39.24 - 1.40.02: Hocam bir kız bir erkek ikizlerim var kızım gayet güzel kendisini ifade edebilen dışa dönük bir çocuk ama gereksiz yere ağlıyor?

1.40.05 - 1.41.29: Çocuklarım üç buçuk yaşında oyun grubuna başladığı zaman alışma dönemi ne kadar olmalı, nasıl davranmalı, kaygı oluşturmaması için?

1.41.30 - 1.43.13: Hocam çocuğum çok hareketli ve çok bencil altan alıyoruz olmuyor, sert çıkıyoruz olmuyor, kurallara kesinlikle yanaşmıyor, nasıl davranmalıyız?

1.43.17 - 1.44.20: Merhabalar, benim oğlum 16 yaşında çok yalan söylüyor ne gibi bir yol izlemeliyim?

1.44.35 - 1.46.45: 22 aylık kızım erkeklere yaklaşmıyor dedesine dahi, sevmek isteyen erkeği cırmalıyor.

1.47.23 - 1.49.12: 20 aylık bir oğlum var,  sebepli sebepsiz ısırıyor, mutlu olduğu zaman da kızgın olduğu zaman da. Ne yapmalıyım?

1.49.15 - 1.51.32: Oğlum üç yaşında, televizyon izlememize rağmen silah merakı var, her oyuncağı silah gibi kullanıyor bu konuda nasıl yaklaşmalıyız?

1.52.31 - 1.53.10: 20 aylık oğlumda ayak takıntısı var. Özellikle çorap giydiğimiz zaman gelip ayaklarımızın üstüne yatıyor?

1.53.13 - 1.56.02: Oğlum beş buçuk yaşında iki sene kreşe gitti şimdi gitmek istemiyor ne yapmalıyım?

Pedagoji Okulu- Duygusal Yoksunluk/İktidar Mücadelesi

VİDEO İÇERİĞİ:

00.25 - 25.52: KENDİ ÇOCUKLUK ÖYKÜMÜZLE YÜZLEŞMEK

26.01 - 37.54: KENDİ GERÇEĞİMİZLE TANIŞMAK

38.00 - 1.01.11: ÇOCUKLUK YILLARINDA İNCİTİLMİŞ KİŞİLER BAŞKALARININ YAŞAMINI YIKMAKTAN ZEVK ALIR

SORULAR VE CEVAPLAR

1.02.57 - 1.05.20: İki, altı ve dört yaşlarında çocuklarım var, öfkemi kontrol edemiyorum,  dövüyorum....

1.02.15: Çocuk anneye iyi gelir. Eğer çocuğunuz size iyi gelmiyor ve dövüyorsanız çocuğunuzu bilin ki içinizde acı var.

1.03.05: Bize negatif duygular aktaran kişilere  nasıl yaklaşmalıyız?

1.05.10 - 1.08.12: Ablamın altı yaşındaki oğlu tuvalete yalnız giremiyor, havalandırmadan hınzır girecek diyor ne yapmalıyız?

1.08.24 - 1.10.44: Sekiz yaşında kızım var yapacağı bir işi ancak kızıp bağırınca yapıyor….

1.11.59-1.13.04: 40 yaşından sonra insan değişebilir mi?

1.13.06-1.17.59: Beş yaşındaki ikizlerimi öz yaşam becerilerine alıştırmakta zorlanıyorum ne yapabilirim?

1.17.13 - 1.18.14: 20 aylık oğlum var paylaşmayı bilmiyor elinden bir şey aldığımızda ağlıyor ne yapmalıyız?

1.18.18 - 1.18.42: Rehber öğretmeni olarak pedagoji alanında uzmanlaşmak istiyorum yardımcı olur musunuz?

1.18.47 - 1.19.37: Kızım 14 yaşında büyük ayı istiyor pahalı olduğu için almak istemiyorum,

1.19.42: Uyku arkadaşı..

1.25.23 - 1.25.46: Toplumsal duyarlılıktan bahsettiniz kendi çocuğumuzu duyarlı yetiştirmekten başka toplumsal duyarlılık için neler yapabiliriz?

1.25.50 - 1.26.34: Hocam merhaba dört yaşında Burak adında bir oğlumuz var aşırı derecede çamaşır makinasına ve elektronik eşyalara ilgisi var...

1.27.10 - 1.28.30:  Mahremiyet eğitimi nedir?

1.29.00 - 1.32.14: Hocam sekiz aylık bebeğim gece saat başı uyanıp emmek istiyor, aslında esas isteği beni görmek, beşinci ayından beri kendi odasında uyuyor...

1.32.16 - 1.32.50: Çocuklar hangi yaşta ne kadar süre uyumalı?

1.33.48 -1.34.12: Çocuk sürekli küsüyor ise ne yapmalıyız?

1.34.17 - 1.34.53: Çocukla yeniden bağlanma nasıl kurulur?

1.34.57 - 1.35.47: Hocam üç yaşındaki kızımın odasını ayırdım ama sürekli bizimle yatmak istiyor ne yapmalıyım?

1.35.50 - 1.37.50: Babam annemi rahat bırakmıyor, yaşları 58 ve 62 yaşlarındalar, annem Alzheimer hastası ve yatalak annemde kalmak istemiyor, her şeye karışır, geçmişi konuşup annemin ailesini suçluyor, bu yüzden kavga ediyorlar, annem de hala iyi davranıyor, psikoloğa gitmek de istemiyor, ben hasta değilim diyor ne yapabiliriz?

1.38.45 - 1.39.37: Hocam 3.5 yaşında oğlum var beni hiç dinlemiyor yapma dediğim şeyi yapıyor,  inadına yapıyor…

1.39.40 - 1.42.12: Çocuk ile baba arasında bağ var mıdır ?

Pedagoji Okulu- Ergenlik Dönemi 1

VİDEONUN İÇERİĞİ:

ERGENLİK DÖNEMİ-1

Ergenlik nedir? Ergenlik dönemi nedir? Her çocuk ergenlik dönemi yaşar mi? Ergen nedir?

04.10: Çocukluk dönemi iki şey içerir? Çocuğun henüz geldigi bu dünyada yaşamı anlamlandırmaya ihtiyacı var

09.07: Çocuğun duygularını yönetmeye ihtiyacı vardır.

16.07: Anlamlandırmada eksiklik kalırsa yetişkinlikte farkındalık bozukluğu oluşur.

21.51: Ebeveyn çocuğun duygularını yönetmesine yardımcı olmazsa; çocuk ya duyarsızlaşmaya başlar ya da edilgen kimlik görülür.

31.50: Duygular 3 dönemde farkına varmadan içsel bir yöneliş ile sevk hisleri ile kendini arındırır. 

44.17: Her çocuğun ergenlik dönemi olur mu?

47.36: Üçüncü arınma dönemi. 24-25 yaşlarındaki akılcı arınma dönemidir.

59.41: Ergenlik tensel temasın en çok ihtiyaç olduğu dönemdir.

SORULAR VE CEVAPLAR

1.03.10: Erkek cocugum kolye takmak istiyor, süslenmeye karşı ilgisi oluşmaya başladı, ne yapmak gerekir? 

1.06.14: Hocam oğluma kayınvalidem dua sure öğrenirken 7 tane ayetel kürsi okursan araba kaza yapmaz , hayatın kolaylaşır gibi söylemlerde bulunuyor. Oğlumda arabaya oturduğunda bunları hızlı hızlı okumaya basliyor, dikkati dağılacak olsa sinirleniyor birşey olmasından korkuyor ,nasıl davranmak lazim? 

1.10.55: Hocam 12 yaşındaki oğlum hiç bir şeyle yetinmeyi, onu mutlu etmek imkansız, ne yapmak gerekir?  

1.11.17: Hocam 23 aylık kızım var beraber uyuyoruz, yatağını nasıl ayırabilirim? 

1.12.18: Hocam 8 yas çocuğa akılsız telefon verebilir miyiz?

1.13.00: Hocam 4  yaşında oğlum var 2 yaşında kardeşi var, yaklaşık iki aydır çok hareketli ve hırçın davranıyor, sürekli ağlıyor, bizi tehdit ediyor ve biz de  şiddet uyguluyoruz sonra pişman oluyoruz, ne yapmamız lazım?

Pedagoji Okulu- Onarılmaya Olan İhtiyaç 1

VİDEO İÇERİĞİ:

ONARILMAYA OLAN İHTİYAÇ -1

2.12 - 29.46: ONARIMA İHTİYACI OLAN KİŞİLERİN TEMEL ÖZELLİKLERİ FİZYOLOJİK KASILMALAR VE TÜKENMİŞLİK 

Kendini onarmamış bir birey, kendi incinmişlikleri karşında karşı taraftaki kişiyi suçlar.

Onarılmamış bir birey, bir birim negatif duygu karşında, içinde onlarca birim depremler yaşar.

Onarılmadan yaşam sürmeye çalışmak, onarılmadan anne-baba olmak kadar ebeveyni ve çocuğu yıpratan başka bir şey yok.

Bir çok fizyolojik rahatsızlıklar kişinin ONARIMa olan ihtiyacından kaynaklanabilir.

Onarılmaya ihtiyacı olan kişinin üç temel özelliği: 

1.Duygusal çatışmalar yaşar,  

2.Fizyolojik kasılmalar yaşar, 

3.Sürekli tükenmişlik.

Onarılmaya ihtiyacı olan birey, pozitif duygularda süreklilik taşıyamaz.

Onarılmaya ihtiyacı olan bireyin durumu çekirge sendromu gibidir.

İnsanı ayağa kaldıran şey yaşama sevincidir.

Kişinin hisleri ile duygularını onarması lâzım.

Elimde bir hokus pokus hakkım olsaydı, insanların elinden çocuklara karşı aşağılayıcı bakışı alırdım.

29.47- 43.40: DUYGULARI YÖNETEMEME 

İnsan duygularını iki yerde kaybediyor, iki yerde onarma ihtiyacı olduğunu anlar.

1.Şiddet yoluyla edilgenleştirme

2.Sevecenlik yoluyla edilgenleştirme

ONARIMa ihtiyacı olan kişinin mimikleri yok olur,  vücut dilini kaybeder,  vücut dili köşelidir.

Birçok fizyolojik  rahatsızlıklarımızın  kökeni onarılmamış kıymık gibi batar.

Bir bireyin başına gelebilecek olan en büyük felaket duygularını   yönetememektir.

Duygularını yönetemeyen bireyin en belirgin davranışı oyalanma davranışıdır.

ONARIMa ihtiyacı olan bireyler kendileri ile başbaşa kalamazlar.

Pedagoji Okulu- Onarılmaya Olan İhtiyaç 2

VİDEONUN İÇERİĞİ:

ONARILMAYA OLAN İHTİYAÇ - 2

1.34 - 11.02: NEDEN ONARIMA İHTİYACIMIZ VAR?

11.03 - 49.43: ONARIMIN  AŞAMALARI: FARKINDALIK BOZUKLUĞU VE ANLAMLANDIRMA BOZUKLUĞU

Bireyin onarılmasının ilk aşaması farkındalık kazanmasıdır.

Farkındalık yoksa ONARIM başlayamaz.

Kitap okuyamayan insanların geçmişine bakıldığında birçok eğitim kusurlarını görüyoruz.

Bilinçaltının öğretilmeye karşı direncini görüyoruz.

Farkındalık sahibi olma onarılmış olma anlamına gelmez.

Kişi onarılmaya olan ihtiyacını farkettikten sonra onarılmış olsun ki yaşamı kaliteye  doğru dönüşebilsin.

Bir birey duygu dünyası ile his alış - verişi içerisinde değilse yani duyarlılık seviyesi düşükse bu bireyin farkındalık kazanması mümkün değildir.

Kişinin farkındalık sahibi olabilmesi için ön şart bilinçaltını yani duygu dünyasını izleyebiliyor olması lazım.

Pedagoji Okulu - Onarılmaya Olan İhtiyaç 3 & Duyarsızlık ve Oyalanma Davranışları

VİDEONUN İÇERİĞİ:

ONARILMAYA OLAN İHTİYAÇ : DUYARSIZLIK VE OYALANMA DAVRANIŞLARI

1.00 - 23.50: DUYARSIZLIK 

23.51 - 42.30: KALİTELİ YAŞAMIN SIRRI: YAVAŞLIK...

Pedagoji Okulu- Onarılmaya Olan İhtiyaç 4 & Kişilik Bozuklukları

VİDEONUN İÇERİĞİ:

ONARILMAYA OLAN İHTİYAÇ-4: KİŞİLİK BOZUKLUKLARI

0.32- 20.27: KENDİLİK BOZUKLUĞU NEDİR?

20.28 - 41.36: ÇOCUĞUN KENDİ GİBİ OLAMADIĞI DURUMDA ORTAYA ÇIKAN KİŞİLİK BOZUKLUKLARI ?

Pedagoji Okulu- Davranış Eğitimi Dili

VİDEONUN İÇERİĞİ:

DAVRANIŞ EĞİTİMİ DİLİ

01.48: Pedagoji anne baba eğitimidir; farkındalık seviyesinin artmasıdır. Anne baba aynı farkındalık seviyesinde olursa çatışma olmaz.

04.24: Pedagoji Okulu-51'in kısa bir özeti

12.59: Çocukla olan iletişimde ebeveynin ONARIMına olan ihtiyacı vardır. Ebeveyn ne kadar geniş olursa olsun kullandığı dili eğitmemiş ise davranış eğitimi oldukça zorlaşır.

15.21: Anne babanın çocuğa erişebileceği yegane aracı sözdür.

27.21: Davranış dili 4 seviyeden oluşur:
1. Emir kipi ile söz kullanmak; sorgulayıcı , buyurucu, yönetici bir dildir. Bu dil kullanıldığında ortaya çıkacak tepki tepkisellik ve savunmadir. Pedagojide kesinlikle kullanılması tavsiye edilmez.

31.33: “Hadi “ kelimesini kullanmak çocuğun biyolojik ritmini bozar.

32.54: 2. seviye: Davranış dili;

Olabilirlik eki ile iletişim. Çocuğu hafif, yumuşak ve az etken yönetmeye calismaktir. Bu dilin kullanılması cocukta yetersizlik hissi oluşturur.

43.10: 3. seviye: 

Varlığın kabulu ile kurulan cümleler ile iletişimdir. “de” eki kullanılır.

46.55: Son seviye davranış dili ; Fırsat verici dildir. Soru cümleleri ile, olasılık ve olabilirlik ekleri ile kullanılır. “İstersen” kelime kalıbı kullanılır . İzin almak ve fırsat vermek icin ortam hazırlar.

53.58: İki buçİuk , üç yaşlarda tuvalet eğitimi başlayabilir. Çocuğun kaslarını tutabileceği yaşa erişmiş olması gerekir, tuvalete gitmesi gerektiği bilincine erişmesi gerekiyor.

57.08: Tuvalet eğitimine başlamak icin ortamında sesiz ve dingin bir ortam hazırlanmalıdır. Klozete icin de aparatlar alınarak güvenli bir ortam hazırlamalıdır, lazımlık uygun degildir.

59.58: Çocuk tuvaletini yaptıktan sonra sifon çocuğun yanında çekilmez, kakasını görmesi uygun değildir.

01.02.05: Tuvalet eğitiminde emir kipi ile iletişim kurulmaz.
 

Pedagoji Okulu- Öfke Yönetimi & Kardeş Çatışmaları 1

VİDEONUN İÇERİĞİ

01.38: Öfke Duygusunun Kökeni

02.07: Öfke Kontrolü

02.53: Öfke duygusunu yönetemeyen kişiler nasıl davranışlar gösterir?

03.43: Hangi bireyler öfkeyi daha yoğun yaşarlar? Hassasiyet Nedir? Seziş Gücü Nedir?

06.44: Öfkenin Ortaya Çıkışı ve Hassasiyet

08.43: Eşler birbirlerine hassasiyetlerine göre mi davranmalıdır?

11.37: Öfke yönetimi, öfkeyi iç dünyada yönetebilmektir.  

12.55: Öfkeyi İçte Yönetebilmenin İlk Basamağı: Duyguyu Duyabilmek ve Sezmek

24.32: Farkındalık Nedir?

25.01: Farkındalığı Düşük Olan Kişilerin Tutumları

25.33: Öfkeyi İçte Yönetebilmenin İkinci Basamağı: Hoşnutsuzluk Duygusunu Çoğaltmak

30.48: Öfkeyi İçte Yönetebilmenin Üçüncü Basamağı: Yönetmek

38.52: Öfkeyi Yönetmekte İkinci Aşama

40.27: Öfkeyi Yönetmekte Üçüncü Aşama

41.43: Öfkeyi Yönetmenin Son Aşaması ve Duyguya Kendini Bırakabilmek

45.42: Öfke Bozukluğu ve ONARIM

46.27: Bir bireyin kazanabileceği en üstün yetenek duyguları yönetebilmektir.

52.09 Soru: Hocam ben fark ettim, geçen yıl sizin bir programınızı anlattığımda öğretmenimiz “bizim zamanımızda bu mu vardı bırakın Allah aşkına” diyerek hiç de oralı olmadı. Ne yapmalıyım?

56.06 Soru: Biz eşimle beraber da izliyoruz sizi ama bir tutam yol alamadık ben kendimi onarmaya çalışıyorum nafile!  

58.22 Soru: Hocam 8 yaşındaki çocuğumu ezerek büyüttüğümü fark ettim, sonucunda da özgüvensiz, kendi kararlarını vermeyen ve kendini ifade edemeyen bir çocuk oldu. Çocuğumu tamamen düzeltebilir miyim?

01.00.25 Soru: Hocam kardeşimle ilgili sorum var size lütfen yardımcı olur musunuz? Kardeşim 10 yaşında, her şeye ağlıyor ve karanlık korkusu var. En son bahçede köpek kovalamıştı ve sonrasında daha da arttı. Ne yapmalıyız?

01.03.35 Soru: Biz Almanya’da yaşıyoruz. Almanyalı öğretmenlerimiz beni anlamıyor ne yapabilirim?

01.06.10 Soru: Bütün pedagojik bilgimi altüst ediyor eşim, hocam. Çok farklı açıdan bakıyor benim yaptıklarıma. Hatta bozuyor. Ne yapabilirim?

01.06.48 Soru: Dersi dinlemeyen öğrenciye nasıl öfkelenmemeliyiz?

Pedagoji Okulu- Soru & Cevaplar

VİDEONUN İÇERİĞİ

00.57: Öfke bireyi en çok yanıltan duygudur.

05.32: Öfke Bozukluğunu Kabullenme

Sorular

13.39: Hocam ikinci sınıfa giden erkek çocuğum kız arkadaşıyla teneffüste oyun oynuyormuş. Emzik istedim. Aldım. Bu ne demek oluyor?

15.48: Edilgen yapımızı nasıl değiştireceğiz hocam. ONARIMa çözüm önerileri sunar mısınız?

18.38: Hocam ocak ayında 5 yaşına girecek kızım var. Yurtdışında yaşıyoruz. İki ay oldu geleli. Birden bir korku başladı. Tuvalete giderken ve yataktan oyuncak alacağı zaman sürekli korkuyor. Ne yapmalıyım?

20.14: İki buçuk yaşındaki kızım hırçın ve huzursuz bir yapıya sahip. Ben ise öfke kontrolünde sorunlar yaşıyorum. Tekrar bağlanmamız mümkün müdür?

40.02: İki yaşımda oğlum var ve eşim aldattı. Oğlumun psikolojisi için ne yapmalıyım?

41.17: Hocam kızım on üç aylık ve benimle uyuyor. Gece de emerek uykuya dalıyor. Nasıl vazgeçirebilirim?

42.38: Oğlum gelecek sene anaokuluna başlayacak ve 4 yaşında olmuş olacak. Her şeyi korkmadan bana anlatabilmesi için ne yapabilirim?

47.35: Bebeğin mama yemesi doğru mudur?

49.54: Hocam 16 aylık bir oğlum var. Süpürgeyle oynamak istiyor. Evin işleri aksıyor. Ne yapmamız gerekiyor?

52.13: Hocam iki buçuk yaşında kızım daha önce kabızlık yaşadı. Şimdilerde kakasını yapmak istemiyor. Acıyor diyor. Fitil vererek yaptırmaya çalışıyoruz. Ne yapmalıyız?

53.48: Eşimle boşanma aşamasındayız. Oğlum 11 kızım 21 aylık. Her fırsatta kıskanıyor. Anne dahi dedirmiyor. Ne yapmalıyım?

55.23: Arkadaşım çocuğuma ciddi ve psikolojik zarar veriyor. Ne yapmalıyım?

57.37: Hayatımda bana zarar vermiş insanlara bir türlü güvenemiyorum. Ne yapmalıyım?