Engellenen çocuk hırçın olur

Çocuk, yetişkin değil, “sadece” çocuktur.

Çocuktan bir yetişkin olgunluğu beklemek, çocukluk dönemini zarara uğratır. Böylesi bir beklenti onun “çocukluk yaşamına” da haksızlıktır.

Çocuk, çocukluk hayatını yaşayabildiği kadar ruhen sağlıklıdır.

Çocuksu bir hayat sürememiş kişilerin yetişkinlik yılları “duygusal yetersizlik” içindedir. Böylesi kişiler gergindirler, çabuk sinirlenirler… Birçok yetişkinin kendi eşlerine olan duyarsızlıkları, çocuklarına olan TAHAMMÜLSÜZLÜKleri, öfke kontrol bozuklukları bu yetersizliğin yıllar sonra dışa vurumudur…

Zira “öfke kontrol sistemi dengesi” çocukluk yıllarında oluşur. Duygularını yaşının gereği gibi yaşayamamış, ebeveyni ile ruhsal doyumlar elde edememiş kişilerin ortak dramı tahammülsüz oluşlarıdır…

Çocuğuna iyilik yapmak isteyen bir yetişkinin yapacağı en büyük iyilik, onun çocukluğunu yaşamasına izin vermektir.

Çocuklarda görülen bütün anormal davranışın temelinde onun çocukluğunun “engellenmesi” vardır.

Engelleme, fıtratın önüne geçmedir. Doğal akışın geciktirilmesidir. Çocuk, yaşamda engellerle karşılaştıkça güçlenir ancak engellendikçe agresifleşir.

Örneğin, hiçbir çocuk başlangıçta saldırgan değildir. O ancak, duygusal gelişimi aksarsa saldırganlaşır, hırçınlaşır. Erken yaşta çocuğun içinde uyanan hırçınlık hissi, onun öfke kontrol sisteminin bozulmasına neden olur. Öfke, irade gelişiminden önce uyarılırsa, irade öfkeyi kontrol edemez hâle gelir.

Duygusal gelişimini doğal bir şekilde sürdüren, engellenmemiş çocukların iradeleri, henüz uyarılmamış öfkelerinden, daha güçlüdür.

Yapılan bütün pedagojik araştırmalar gösteriyor ki, duygusal gelişimi engellenen, ebeveyni ile güvenli bağ kuramayan çocukların iradeleri zayıf oluyor.

Çocuk eğitiminin baskı, zorlama ve korkutarak olacağını zanneden ebeveynlerin çocukları, sadece aile içinde değil, çevresine karşı da yıkıcı olur.

Sadece duygusal gelişimi değil, sosyal, fiziksel, zihinsel gelişimi aksadıkça anormal davranışlar baş gösterir.

Örneğin, gelişimi gereği arkadaş ortamına ihtiyaç duyduğu bir dönemde çocuğun sokağa çıkmasına engel olunursa, oyun oynaması için “koşullar” öne sürülürse, böylesi çocuklar huzursuz, geçimsiz, anne babaya karşı asi hâle gelir.

Birçok ebeveyn çocuk eğitiminin “çocuğun engellenmesi” ve “koşullarını yerine getirmesi hâlinde ona imkânlar sunulması” ile olacağını zannediyorlar.

Hâlbuki çocuk eğitiminin iki temel yanlışı “engelleme” ve “koşul” öne sürmedir.

Çocukluk dönemi, koşulların öne sürülerek davranış oluşturma dönemi değildir. Onun “ihtiyaçları” koşulsuzca karşılık buldukça iradesi güçlenir, “Dersini yaparsan seni severim”, “Yemeğini yersen dışarı çıkmana izin veririm”, “misafirlikte akıllı oturursan dönüşte oyuncak alırım” diyerek çocuk yetiştirmek, onun duygusal gelişimini zarara uğratır.

Bir gün çocuğunuzun öfke nöbetleri geçiren, kapıları yüzünüze çarpan birine dönüşmesini istemiyorsanız onun duygu dünyasını doyasıya yaşamasına izin verin…

Ve bir gün “ben sana ne eksik ettim ki, bana böyle davranıyorsun” diye sorguladığınız çocuğunuzdan “ben hiç çocukluğumu yaşamadım ki” sözünü işitmek istemiyorsanız, ondan yetişkin davranışı beklemekten vazgeçin.

Çocuğun en mutlu olduğu an onun şartsız çocuk olmasına izin verildiği andır.

Bütün bunları neden söylüyorum. Yarıyıl tatili bitti, okullar açıldı.

Onlara okul, ödev, ders yüzünden baskı yaparak çocukluk yıllarını yaşanmaz hâle getirmeyin.

Çocukluk yıllarının doyasıya yaşanması, ödevden daha önemlidir.

Yazarın 10 Şubat 2014 tarihli yazısıdır

Ruhsal Daralma ve Bir Pratik Çözüm Önerisi

Bir kişinin psikolojik sorunu olup olmadığını anlamak için, o kişinin çocukla ilişkisine bakmak yeterlidir. Duygu dünyasında sorun yaşayan kişiler, çocukla vakit geçiremezler. “Daralırlar…”

Kendilerini zorlayıp birkaç dakika vakit ayıracak olsalar, patlayacak gibi hissederler. Bırakamazlar çocuğa kendilerini.

Örneğin, oturup çocuğu ile ders çalışamaz böylesi kişiler. Bir süre sonra sinirlenir, bağırır, kızar. Ya kendine ya da çocuğa zarar verirler. Kimi zaman çocuğun kalem tutuşuna kafayı takarlar, kimi zaman yavaşlığına… Hiçbir şey bulamazlarsa “Sen yap ben geliyorum” diyerek terk ederler çocuğun bulunduğu ortamı.

Veya çocuk biraz oynamak istese, oyuna kendilerini veremezler, bir süre sonra “bunalırlar” hemen. Sanki zaman boşa geçiyormuş gibi hissederler. Yapılacak şeyler erteleniyormuş gibi bir hisse kapılırlar, çocuğun ruhsal atmosferinden dışarı atarlar kendilerini.

Ya da çocukla “insan-insana” güzel bir sohbet ortamı kurup sürdürmeyi beceremezler. Uzun uzun anlatılan şeyler daraltır böylesi kişileri. Çocuğun heyecanını duyamazlar içlerinde, bir an önce anlatılanlar bitsin diye, “istemsiz kas gerginlikleri” belirir yüzlerinde. Gözler sağa sola kaymaya, bir oyalanma gereci aramaya başlar.

Hâlbuki kendi çocuğu ile sohbet etmeyi beceremeyen kişilerin çoğu, dışarıda başkaları ile sohbet etmekten oldukça keyif alırlar.

Bu bir çelişki gibi gelir ilk başta…

Hâlbuki çelişki değil, bir işarettir. Kişinin çocukluk yıllarında yaşadığı sorunların, yıllar sonra kendi çocuğu ile dışa vurumunun işaretidir.

Zira çocukluk yılları, “ruhun genişlediği, iç derinliğin” elde edildiği yıllardır. Ruhsal genişlik, özgür bir ortam ve koşulsuz sevgi ile ede edilir.

Bir kişi, kendi anne babasından böylesi bir ruhsal genişliği elde edemedi ise, yetişkinlik yıllarında bu “dar ruh” ile yaşamak zorunda kalacaktır.

Böylesi kişiler “sosyal ilişkilerde” başarılı olsalar da “duygusal ilişkilerde” bir TAHAMMÜLSÜZLÜK hâli ile dikkat çekerler. Eşlerine tahammülsüz, çocuklarına tahammülsüz, kendilerinden duygusal ihtiyaç beklentisi olanlara tahammülsüzdürler.

TAHAMMÜLSÜZLÜK, “ruhsal darlığın” ürünüdür. Ruhsal darlık, çocuklukta elde edilecek bir “genişliğin” kazanılmamasından başka bir şey değildir.

Bu bir kısır döngüdür. Kendi anne babasından ruhsal genişliği elde edememiş kişiler, kendi çocuklarının ruhunu dar bırakır da farkında bile değildirler.

Çocuklardaki ruhsal daralmanın ilk işareti “acımasız kardeş kavgaları” ve ergenlik döneminde “anneye karşı tepkiselliktir.”

Birçok acımasız kardeş kavgası, ruhsal darlığın bir dışa vurumdur. Kardeşin kardeşi ruhen taşıyamaması, onun duygusal yakınlaşma isteğine karşılık verememesi, çatışmaların ana sebebidir.

Ya da ergenlik döneminde baş gösteren anne babaya karşı gelmeler, “of”lamalar, yumruk sıkıp odaya çekilmeler, sebepsiz ağlamalar, “yeter ya yeter!” diye bağırışların kökeninde, “ruhsal darlık” hâli vardır.

Peki, ne yapmalı? Bu sorunun bir uzman yardımı almadan en pratik çözümü, ruhen geniş bir kişinin yanında bulunarak kendi genişliğini onun genişliğinin tesiri ile oluşturmaktır. Ruhen dingin ve sakin kişiler, bir psikoterapist gibi insan ruhuna genişlik verirler. Kendi de ruhen dar, tahammülsüz, huzursuz, hızlı ve kaygılı kişiler ise ruhsal daraltmayı artırır.

Yazarın 14 Aralık 2015 tarihli yazısıdır.

Pedagoji Okulu- Ayrılmak mı Boşanmak mı?

VİDEO İÇERİĞİ:

00.56 - 17.59: AYRILMAK MI BOŞANMAK MI?

17.59 - 36.40: ÇOCUKLUK YILLARI

Pedagoji Okulu- Sorular & Cevaplar

VİDEONUN İÇERİĞİ:

SORULAR VE CEVAPLAR

02.31: Çocuklara kaç yaşından itibaren kumbarayla para biriktirmeye öğretmeliyiz?

10.02: 3,5 yaşındaki oğlum 4 yaşındaki kuzeninin istediklerini kendi istemediği halde yapıyor Ne yapmalıyım?

19.10: 5 yaş 1 aylık oğlum var. Geç konuştu son birkaç aydır kekelemeye başladı ne yapmalıyım?

27.22: 3,5 yaşındaki oğlum altına altına kaçırıyor bir kez büyük abdestini de altına kaçırdı 1,5 yaşında kardeşi var nasıl davranmalıyız?

31.42: 39 haftalık hamileyim doğumdan sonra en fazla 6-7 ay bebeğim ile kalabilirim güvenli bağlanmaya zarar verir mi?

36.05: Mükemmeliyetçi bir yapıya sahibim, gelecek kaygısı taşıyorum o yüzden çocuk yapmakta kararsızım anneliğe kendimi hazır hissetmiyorum nasıl bir yol izlemeliyim?

Pedagoji Okulu- Onarım Sürecinde "Kendilik Hissini" Nasıl Tanıyabiliriz?

VİDEONUN İÇERİĞİ:

ONARIM SÜRECİNDE KENDİLİK HİSSİNİ NASIL TANIYABİLİRİZ?

01.55: Bir babanın mesajı: duygularımın büyük kısmının bana ait olmadığını hissediyorum içimde tuhaf bir boşluk hissi oluşuyor ne yapabilirim?

07.15: Refleks bir hareketle yaptığımız olumsuz davranışlar çocuklarda olumsuz his bırakır mı? Bu his özür dilersek geçer mi?

11.04: Olumsuz hisleri iki kişi uyandırır: eş ve çocuk

12.45: Olumsuz İslam unutulmuyorsa nasıl çözeceğiz?

15.44 - 20.40: Kendimi boşlukta hissediyorum diyen babanın yaşadığı boşluk hissi ile ilgili açıklama

Öfke Doğuştan mıdır?

VİDEONUN İÇERİĞİ:

ÖFKE DOĞUŞTAN DEĞİLDİR

16.57: Duygusal gelişmemişlik neye neden oluyor?

17.34: Duygusal gelişmişlik nasıl oluşuyor? Çocuk doğduğu andan itibaren sevilmeye yakın bir hali vardır.

19.57: Çocuk kendi duygularını ebeveynlerindeki yansımasını görmeye başladıkça, etkileşim gerçekleştikçe çocukta duygusal gelişim başlar.

26.30: Değerlilik duygusu karşılıklı etkileşim ile oluşan bir duygudur. Çok meşgul bir anne babanın değerlilik hisselerine sahip bir çocuğu olmaz.

28.44: Çocuğa değerlilik hissi nasıl kazandırılır?

32.37: Pedagoji Okuluna gelen sorulardan biri: Eşim benim gözlerime hiç bakmıyor?

34.16: Duygusal gelişmemişliğin en belirgin özelliği nedir?

37.00: İncinmeler duyguların gelişmemesine neden oluyor. Çocukluk dönemindeki hassasiyetler yetişkinlik döneminde duyguların yönetilmesini zorlaştırıyor.

40.49: Kaygı ne demek?

43.48: Öfke ne yapar? Öfke gerilim oluşturur. Öfke duygunun yönetilemiyor olmasından kaynaklanır.

46.03: Öfkemi, kaygımı yönetemiyorum, bu üzerime yapıştı hep böyle mi kalacak?

Kitap Önerileri: Yetenekli Çocuğun Dramı- Alice Miller, Cezasız Eğitim, Bırak ve Rahatla

SORULAR VE CEVAPLAR

1.13.11: Görme engelliyim, yıllardır sesli kitaplar ile kitaplarınızı dinliyorum. 3 çocuğum var. Orta çocuğum 5 yaşında erkek, 4 aylıkken anne sütü emmedi, 1 yaşına kadar yanımda yatırdım sonra ablasının yanında yatırdım. Bir yıl ücretsiz izin aldım annem baktı. Şuan okul döneminde, okula gitmek istemiyor, bir bağlılık hali var. Onunla küçükken ilgileneceğim dönemde ablası 1. sınıfa başladı, babasıda yardımcı olmadı. İki çocuğum varken ikisi ile ilgilenmeye çalıştım. Görme engelli olduğum için zaman zaman yetersiz kaldım. Şuan öğretmeni ile güvensizlik yaşıyor, online derse girmek istemiyor, öğretmenin bir eleştirisine maruz kaldı. Bağlanma probleminden dolayı mı bunu yaşıyor, bilemiyorum. Eylülde 1. sınıfa başlıcak. Bu sorunu nasıl çözeceğimi bilemedim. Görme engelli aileler için bir kitap yazmayı düşünüyor musunuz?

1.23.17: Elif Hanımın kendi onarım süreci ile ilgili deneyimleri: Pandemi sürecinde Pedagoji Okulundaki videodaları izlemeye başladım.  Daha sonra covid oldum onarmak, insan söylediğiniz şeyler kafamda dönmeye başladı. Covid vücudunuzun her noktasını ağrıtıyor. Allah bu rahatsızlığı insan kendini ve duygularını onarsın diye vermiş. 14 günlük süreçte rüyalarımda ve kendi içimde hayatımdaki insanlar ile ilgili zorlanmalar  yaşadım ve onlarla konuşmaya başladım. Kendimi fark etmeye başladım. Bir yerden başlamak istedim. İki tane çocuğum var kendi içimdeki kaygı ve korkuyu onlara verdiğimi fark ediyorum ve üzülüyorum. Kendimi onarmadan çocuklarıma verimli olamayacağımı anladım. Arkadaşlarımla birlikte birbirimize destek olmaya başladık. Hangi alanlarda öfkelendiğimi fark etmeye çalıştım. Yemek esnasında çocuklarımın gülmelerinin beni neden rahatsız ettiğini buldum. Çocukken anne ve babam kavga ederken yemeklerini ben götürüyordum, götürürken yaşadığım kaygı ve korkuyu fark ettim. Sonra yalnız bir odaya geçip, annem ve babamın yerine geçip Elif ile konuşuyordum. Bunu yaptığımda çok fazla ağladım ve rahatladım. Kötü insan yoktur, kötü davranış yoktur sözünüz, umut veren bir cümle.

1.38.24: Elif Hanımın SORUSU: Ben arkadaşlarım, hocalarım ve çocuklarımın öğretmenleri ile iletişime geçtim ve onlara yeniden bağlanmayı anlattığınız videoların numaralarını attım. Dinleyen insanlardan bazıları çocuklarını yaraladıklarını fark etti  ve nasıl onarabileceklerini soruyorlar. Bazıları ergenlik döneminde yeniden bağlamaya nasıl başlayabileceğini soruyor. Bizler yetişkin olarak devrildik ya nasıl onaracağız? Teknoloji bağımlılığı olan çocuklarımız için neler yapabiliriz bunlar ile ilgili soru- cevapların, önerilerin verildiği programlar düzenleyebilir misiniz? Çocuklarımıza verdiğimiz kaygı ve korku duygularını nasıl alabiliriz?

Pedagoji Okulu - Tahammülsüzlük Nedir, İyi Olmak Mümkün Müdür?(Sezon Finali)